Bệnh thiên đầu thống (đau đầu đông)

Ước lượng có đến 10-15% dân số thế giới bị bệnh thiên đầu thống hay thường gọi là bệnh nhức đầu kinh niên.
Trà Mi, phóng viên đài RFA
2008-06-19
Share
Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng, chuyên môn nội thương và lão khoa, hiện đang hành nghề tại California, Hoa Kỳ, trình bày  nguyên cơ, cách phòng và chữa trị bệnh thiên đầu thống, hay còn được gọi là đau đầu đông.
 
Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Thiên đầu thống hay nhức đầu đông là chứng bệnh gây đau kinh khủng lắm, thường thấy ở đàn bà nhiều hơn đàn ông, và nó nhiều đến nỗi người ta ước lượng có độ 10-15% dân số thế giới bị bệnh này.

migraine_NIH_200.jpg
Ước lượng có độ 10-15% dân số thế giới mắc bệnh đau đầu đông.
Hình từ NIH
Phần đông bị rất sớm, nhiều khi từ 6 tuổi đến 25, có nhiều người còn bé mới 2 tuổi mà cũng đã bị nhức đầu rồi. Bé trai dưới 12 tuổi bị nhiều hơn bé gái, và đến trên 12 tuổi hoặc đến tuổi dậy thì thì phụ nữ bị nhiều hơn. Một bố hoặc mẹ bị thì có 40% con cái bị. Nếu cả bố mẹ bị thiên đầu thống thì 70% con cái sẽ dễ bị bệnh nhức đầu này.

Trà Mi: Xin được hỏi thăm Bác sĩ nguyên nhân vì sao có căn bệnh này và vì sao phụ nữ lại dễ bị mắc bệnh hơn nam giới, thưa Bác Sĩ?

Nguyên nhân trong cơ thể cùng tác động của sinh hoạt


Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Nguyên nhân thì đến bây giờ chưa biết rõ nhưng mà người ta đưa ra 4 lý thuyết: thứ nhất là lý thuyết về não, thứ hai là lý thuyết về mạch máu, thứ ba là lý thuyết về viêm, và thứ tư là lý thuyết về sự kết hợp 3 lý thuyết trên.
 
Trà Mi: Xin Bác sĩ giải thích rõ từng nguyên nhân.
 
Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Về lý thuyết về não, tức là não người bị bệnh thiên đầu thống dễ bị kích thích. Có nhiều yếu tố nội tại và những yếu tố ngoại lai kích lên não làm cho bệnh nhân dễ bị thiên đầu thống như là bị mệt, bị thiếu ngủ, bị stress, thời tiết thay đổi, và nhức đầu trong lúc kinh nguyệt đối với phụ nữ.

Yếu tố ngoại lai như thời tiết thay đổi, đổi giờ khi đi du lịch hoặc là khi lên cao, đôi khi có những bệnh nhân quên ăn hoặc ăn không đúng giờ, hoặc là ngửi những mùi hoặc những nước hoa, hay khói thuốc lá, có đôi khi những người đi ra nắng nóng quá độ hoặc bị chấn động mạnh
Lý thuyết về mạch máu nghi thiên đầu thống gây ra bởi sự thay đổi trong mạch máu.

Lý thuyết về viêm thì người ta nghĩ rằng chất hoá học tiết ra từ đầu rễ của dây thần kinh gây ra viêm xung quanh các mạch máu.
 
Trà Mi: Thưa, như vậy là bệnh này có thể xảy ra từ yếu tố nội tại của cơ thể lẫn những nguyên nhân khách quan trong môi trường sống?

Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Bị mệt kinh niên, bị mất ngủ hoặc ngủ ít, hoặc có nhiều người bị stress, và có những người bị thay đổi kích thích tố như là phụ nữ trong thời gian kinh nguyệt là những yếu tố nội tại.

Còn yếu tố ngoại lai như thời tiết thay đổi, đổi giờ khi đi du lịch hoặc là khi lên cao, đôi khi có những bệnh nhân quên ăn hoặc ăn không đúng giờ, hoặc là ngửi những mùi hoặc những nước hoa, hay khói thuốc lá, có đôi khi những người đi ra nắng nóng quá độ hoặc bị chấn động mạnh thì cũng gây ra thiên đầu thống.

Và cũng có vài thứ thuốc cũng có thể gây ra thiên đầu thống như là thuốc Tetracycline, thuốc chữa bệnh tim Nicoglycerin, và uống nhiều thuốc vitamin A cũng gây ra thiên đầu thống, hoặc vài thứ thuốc chữa bệnh cao huyết áp.
Có vài thức ăn đôi khi với những người không chịu thì cũng gây ra thiên đầu thống, thí dụ rượu vang đỏ, nhiều bột ngọt, chocolate, chuối, ăn cheese để lâu, hoặc đôi khi thịt nguội hay avocado (trái bơ).
 
Trà Mi: Triệu chứng bệnh thiên đầu thống hay bệnh đau đầu đông là gì, thưa Bác sĩ?

Triệu chứng dễ nhận


Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Bệnh chia ra làm hai loại. Loại thiên đầu thống mà không có tiền triệu, còn gọi là thiên đầu thống thông thường, là bệnh nhân phải có 5 lần bị bệnh trong vòng 6 tháng khiến gây cản trở đến công việc làm, kể cả những việc thường ngày ở nhà, hoặc là không đến trường được đều đặn vì bị nhức đầu.

Cái nhức đầu này nó không có nặng hơn là bình thường nhưng mà làm cho người ta khó chịu. Và cái cơn nhức đầu của thiên đầu thống này thường thường chỉ kéo dài vào khoảng 4 đến 72 tiếng đồng hồ, trung bình là từ khoảng 12 đến 48 tiếng đồng hồ, và có 2 trong 4 triệu chứng sau đây:

Đặc điểm này là thường nhức ở bên thái dương, phần đông là nhức một bên đầu thôi, và lúc nhức thì nó đau giừng giựt, run bắn và cảm giác rất là khó chịu, nhất là nó kèm theo thêm những triệu chứng như ói mửa, tê tay tê chân.
Nhức một bên đầu, một bên thái dương, hoặc đau lắm, đau bần bật khi lên thang gác hay lên lầu, hoặc cong lưng xuống làm nhức đầu, và đôi khi bệnh nhân có cảm giác ói và rất là khó chịu với ánh sáng hoặc tiếng động mạnh. Ngoài ra, đôi khi bệnh nhân thấy chóng mặt, đi tiểu nhiều, có đôi khi đi tiêu chảy, hoặc bị lạnh tay lạnh chân, toát mồ hôi.

    Loại thứ hai là thiên đầu thống có tiền triệu, tức là có triệu chứng trước khi bị đau đầu, còn gọi là thiên đầu thống cổ điển. Với tiền triệu thường hay xảy ra những ảo giác thị giác trước khi bị nhức đầu từ 20 tới 30 phút, hoặc là cùng với lúc nhức đầu. Thí dụ như người ta sẽ thấy nhiều điểm màu xảy ra trước mắt, hoặc là có những đường ánh sáng chói ngoằn ngoèo, có thể có những sánh sáng có dạng trăng lưỡi liềm, hoặc đôi khi không thấy gì ở một bên mắt, tầm nhìn bị sát lại, mắt bị mờ đi, không đọc thấy chữ.

Đôi lúc có những triệu chứng như bị bán thân bất toại, như là tê hoặc yếu một tay, hoặc chân, có khi nói năng khó, không nghĩ đựơc việc gì cho chính xác. Tệ hơn nữa thì bệnh nhân bất tỉnh. Thường thì sau những tiền triệu này cái nhức đầu liền đi theo sau.

Trà Mi: Thưa Bác sĩ, đặc điểm của chứng thiên đầu thống tiêu biểu nhứt là nhức đầu, nhưng mà nhức nửa bên trái, nửa bên phải, nửa trước đầu hay sau đầu là cái đặc điểm dễ nhận biết nhứt so với những nguyên nhân khác.

Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Thông thường đặc điểm này là thường nhức ở bên thái dương, phần đông là nhức một bên đầu thôi, và lúc nhức thì nó đau giừng giựt, run bắn và cảm giác rất là khó chịu, nhất là nó kèm theo thêm những triệu chứng như ói mửa, tê tay tê chân. Đặc biệt bệnh này là nó không có nặng hơn.

Trà Mi: Thế còn về dự đoán về tiến triển của bệnh, bệnh này có kéo dài dai dẳng năm này tháng nọ hay là nó chỉ đến thoáng chốc rồi tan biến đi rồi sau đó khi cơ hội thuận tiện thì nó lại trở lại?
 
Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Đặc biệt bệnh này bị đi bị lại, thường thường trong vòng từ 4 giờ đến 72 giờ là hết rồi bị lại. Thành ra nếu mà bệnh nhân nào bị quá một cơn nhức đầu đông trong vòng một tuần thì mình nên cho người ta uống thuốc ngừa.

Trung bình những người bệnh nhức đầu đông này có thể bị đến 12 lần trong một năm. Tuy nhiên, chứng bệnh nhức đầu đông có tiền triệu thì dễ có cơ hội bị bán thân bất toại hơn là những người không có tiền triệu. Thành thử ra phụ nữ nếu mà bị thiên đầu thống thì người ta khuyên là không nên uống thuốc ngừa thai vì uống thuốc ngừa thai thì cơ hội bị stroke cũng nhiều hơn.

Trà Mi: Thưa, cũng có người định nghĩa bệnh glôcôm (glaucoma) là thiên đầu thống thì không biết là hai bệnh này có liên hệ với nhau không Bác sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Hai bệnh này hoàn toàn khác nhau. Bệnh glaucoma thì Việt Nam mình gọi là cườm nước, với triệu chứng là mắt bị mờ, ói mửa và nhức đầu kinh khủng. Nếu mà bị cườm nước cấp tính thì sau khi mổ thì hết nhức đầu và không bị lại. Còn những bệnh cườm nước mở cho thuốc nhỏ mắt hoặc cho uống thuốc thì cái nhức đầu sẽ bớt. Bệnh cườm nước và bệnh thiên đầu thống là hai bệnh khác nhau.

Trà Mi: Phương pháp điều trị bệnh thiên đầu thống hiện nay như thế nào, thưa Bác sĩ?

Phương pháp chữa trị ngày càng hữu hiệu hơn


Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Thứ nhất, bệnh nhân có tiền triệu thì có thể uống thuốc như thuốc NSAID mà một trong loại đó là Naprosyn. Những bệnh nhân ói mửa thì uống thuốc Compazine, chích Compazine, hoặc uống Reglan. Hoặc đôi khi dùng DHE tức là thuốc Dihydroergotamine thì có thể chích dưới da, chích thịt hoặc là chích gân. Hoặc là có những thuốc xịt vào mũi thì có hiệu quả rất tốt.

Phòng ngừa không bằng dược liệu, tức là nên tập thể dục thường xuyên, học phương pháp thư giãn, hoặc đôi khi phải đi bác sĩ tâm lý để giảm cái stress.
Từ đầu thập niên 1990 nhóm thuốc Triptan đem lại một cuộc cách mạng trong sự chữa trị bệnh thiên đầu thống. Thứ thuốc đầu tiên được dùng ở bên Hoa Kỳ là thuốc Imitrex, thuốc Imegran ở Châu Âu, giúp bệnh nhân bớt bị ói mửa, bớt bị nhức đầu và rất là có hiệu quả.

Trà Mi: Thuốc men có hy vọng sẽ dứt điểm bệnh này không, hay là sau thời gian nó cũng có thể tái phát?

Bác sĩ Nguyễn Hữu Hùng: Cách tốt nhất là phòng ngừa thiên đầu thống. Đối với những bệnh nhân bị bệnh thiên đầu thống hơn 1 tuần 1 lần thì có hai cách phòng ngừa.

Thứ nhất, phòng ngừa không bằng dược liệu, tức là nên tập thể dục thường xuyên, học phương pháp thư giãn, hoặc đôi khi phải đi bác sĩ tâm lý để giảm cái stress.

Và cũng có những dược liệu ngừa thiên đầu thống. Người ta hay dùng phương pháp thử thuốc, tức là trước khi biết thuốc nào tốt nhất cho bệnh nhân thì người ta phải dùng thử những thứ thuốc ít nhất là 2 tháng thì mới biết là có hiệu quả ra sao.

Có nhiều loại khác nhau, thứ nhất là loại Beta-blockers, thí dụ thường thấy là propranolol, atenolol, hay là nadolol.

Hoặc đôi khi có những thuốc chống chán đời như là Amitriptyline, Nortriptyline. Có loại thuốc ngừa nữa, thí dụ như là Naproxen. Tôi hay cho bệnh nhân có kinh bị chứng nhức đầu đông những thuốc này trước khi có kinh vài ngày, thì trong lúc có kinh và sau khi có kinh thì bệnh nhức đầu đông bớt đi rất nhiều.

Có loại thuốc chống động kinh, thí dụ như Phenytoin hay Valproate cũng có thể ngừa được chứng nhức đầu đông.

Và tôi xin nhắc lại là những bệnh nhân bị nhức đầu đông quá 1 lần trong 12 tuần thì nên uống thuốc phòng ngừa, nên đi gặp bác sĩ chuyên môn về nhức đầu hoặc bác sĩ về thần kinh. Đến nay những phương thức điều trị bệnh thiên đầu thống chữa bớt nhức đầu rất nhiều và làm cho người ta có một đời sống bình thường.
 
 


Ý kiến (5)

Xem tất cả ý kiến.

Anonymous says:
21/12/2009 17:57

bac sy bao toi bi dau thong co phai la thien dau thong k uong thuoc dong y co khoi benh duoc k

Anonymous says:
25/10/2015 18:56

Khi bạn bị đau đầu (đông y gọi là bệnh đầu thống, máu xấu, tây y gọi chung là chứng thiểu năng tuần hoàn máu não, thiếu máu não, đau đầu do rối loạn vận mạch, rối loạn tiền đình, trầm cảm, rối loạn thần kinh thực vật, Migraine...) bệnh tuy không gây tử vong ngay nhưng nó làm cho bạn rất khó chịu, làm giảm chất lượng cuộc sống, người bệnh buồn bực, nhìn cuộc đời bi quan chán nản, người mắc bệnh này hay cáu gắt vô cớ gây ảnh hưởng xấu tới mối quan hệ với mọi người, cơn đau rất khó chia sẻ… (chỉ thày thuốc và người bệnh mới hiểu kỹ bệnh này), đôi khi còn bị hiểu lầm là đau giả vờ...
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến đau đầu:Thời tiết thay đổi thất thường tác động vào sự quá nhạy cảm của mạch máu, môi trường ô nhiễm, tiếng ồn, thực phẩm nhiễm hóa chất gây xơ vữa mạch, do di truyền (chiếm tỷ lệ nhiều) do sử dụng nhiều rượu bia, thuốc lá hệ thống mạch máu não hình thành các mảng bám gây hẹp, có nhiều nếp gấp biến dạng, máu lưu thông chậm tạo các cục huyết khối lắng cặn gây tắc mạch máu não, do trầm cảm, căng thẳng thường xuyên sự tuần hoàn máu cơ thể kém, do phải tập trung cao độ làm việc lượng oxy theo máu không cung cấp đủ cho não; Bình thường có khoảng 0,7 lít máu chảy qua não trong 01 phút (50ml / 100g não / 01phút ; Não cần 25% tổng lượng oxy cung cấp cho cơ thể, trọng lượng não trung bình 1400g, khi máu được cung cấp dưới mức 40 ml / 100g não - thì tổ chức não bắt đầu ức chế gây đau) do thoái hóa đốt sống cổ gây chèn ép mạch máu lên não, do áp lực cuộc sống dẫn đến stress...
Khi bạn và người thân đau đầu, thường hay kèm theo các triệu chứng như: Hoa mắt, nhức mắt, giảm thị lực, hay ngáp, hắt xì, buồn nôn, da xanh nám, tóc gẫy rụng nhiều, kinh nguyệt không đều - đau bụng kinh ở nữ giới, yếu sinh lý ở nam giới, tiểu đêm, nước tiểu vàng, chân tay lạnh, tê nhức xương khớp, đau mỏi vai gáy, chóng mặt, say tàu xe, huyết áp thấp và tụt huyết áp, khó ngủ, ngủ hay mơ, giảm trí nhớ, đau nặng đầu dữ dội, bệnh nhân đau đớn hoảng loạn... Bệnh hay biến chứng thêm sang viêm xoang, ù tai, viêm mũi - họng, bệnh về dạ dày tiêu hóa; Cơn đau tái phát theo chu kỳ có thể hàng năm, hàng tháng, khi cơn đau tái diễn hàng tuần kéo dài 2-3 ngày liên tục thì bệnh đã vào thời kỳ mãn tính, bệnh nhân thường hay chịu đựng đau đớn một mình làm cho bệnh càng nặng thêm, tình trạng bệnh kéo dài các tế bào não không được cung cấp đủ oxy và chất dinh dưỡng cần thiết sẽ teo lại gây ra bệnh trầm cảm, nhũn não, các nút tắc lâu ngày đông cứng lại thành các khối u tại não hoặc các cơ quan có mạch hẹp khác, gây biến chứng như liệt thần kinh khó hồi phục. Khi có nhiều nút tắc áp lực máu sẽ dồn nén các mạch còn lại...làm tăng huyết áp, gây tổn thương các cơ quan như: Mắt cận, giảm thị lực, hở van tim, tim hồi hộp đập nhanh, run chân tay, đổ nhiều mồ hôi, thận yếu…; Tiêu hóa kém gây biếng ăn dẫn tới thiếu máu, máu xấu… - Từ đó vòng luẩn quẩn dẫn tới bệnh càng nặng thêm...quá trình dùng nhiều loại thuốc gây tái phát nhiều lần (không chữa cái gốc của bệnh) đẩy người bệnh đến bi quan, mất niềm tin khi chữa bệnh, không lối thoát…; Bệnh không phân biệt tuổi, giới tính, bệnh này nữ nhiều hơn nam, bệnh này chiếm khoảng 10% dân số, người lao động trí óc, ít vận động, kén ăn, dinh dưỡng kém, suy nhược cơ thể, khó tính, trầm cảm thường xuyên bệnh nặng hơn.
Người bệnh cần thay đổi thói quen sinh hoạt, lối sống – suy nghĩ tích cực hơn, đơn giản hóa cuộc sống không cầu toàn, sống hòa đồng, làm việc ăn ngủ điều độ, năng tập thể thao nhẹ nhàng, tránh ngồi làm việc một tư thế quá lâu, tập dưỡng sinh làm lưu thông kinh lạc, khí huyết rất tốt cho cơ thể, hạn chế cáu gắt, hạn chế thức uống có cồn, thuốc lá, tăng rau xanh giảm mỡ, cần bổ sung các vi chất như magie, kẽm, sắt, vitamin K, B6... (có nhiều trong thức ăn dạng hạt như : hạt điều, hạt dẻ, hạt bí, các hạt họ đậu...) Khi đau cần nằm nghỉ ngơi nơi yên tĩnh, tránh ánh sáng, tiếng động rung lắc mạnh, xoa bóp mát xa nhẹ vùng đầu cũng làm cơn đau giảm, dùng gối đầu thấp để máu về não dễ dàng hơn; Không cố tăng liều lượng thuốc giảm đau như paracetamol… khi thấy thuốc giảm hiệu lực, các gốc thuốc này rất hại gan, thận, dạ dày... thuốc này chỉ giảm đau cắt cơn được thời gian ngắn - Bệnh này tây y chưa có thuốc đặc trị.
(nếu có điều kiện nên đi chụp CT hoặc MRI để kiểm tra mức độ biến chuyển của bệnh)
Căn nguyên chính là do máu xấu, các mảng bám làm mạch máu hẹp dần, do máu đặc keo lại (thường do chế độ ăn uống không cân bằng dưỡng chất)lượng máu do tim bơm lên não bị thiếu, hoặc do mạch máu có xu hướng viêm tắc nghẽn gây đau …. ; ĐAU ĐẦU CHỈ LÀ BIỂU HIỆN RÕ NÉT VÀ KHÓ CHỊU NHẤT TRONG HÀNG LOẠT TRIỆU CHỨNG NGƯỜI BỆNH MẮC PHẢI - Đừng ngại vui lòng gọi số điện thoại nóng:0983.79.1900 (từ 06 sáng đến 22 giờ đêm tất cả các ngày trong tuần) gặp A .Hậu sẽ được tư vấn miễn phí - hướng dẫn phòng bệnh, nhận điều trị tận gốc, dùng uống một đợt là khỏi.
Với kinh nghiệm nhiều năm chữa trị - Dùng thuốc nam với bài THUỐC GIA TRUYỀN do chính chủ nhân thu hái trong rừng về chế biến thành dạng TRÀ THẢO MỘC (uống như nước trà - thay nước vẫn uống hàng ngày) đun sôi sau vài phút là dùng được, dễ uống, thuốc nam hoàn toàn, chỉ phơi khô chế biến, không chất bảo quản, không tác dụng phụ.
Trà thuốc sẽ làm máu lưu thông tốt hơn, phục hồi trí nhớ, mài mòn làm tan các nút tắc nghẽn, khơi thông mạch máu toàn cơ thể, cung cấp đủ máu tới mọi nơi cho não, cảm giác đau sẽ hết (KHÔNG TÁI PHÁT TRỞ LẠI - Chữa tận gốc chứng bệnh - Đó là đặc tính quan trọng nhất của bài thuốc) Người bình thường có thể dùng hàng ngày như dạng trà thuốc phòng ngừa bệnh, cải thiện trí nhớ, tăng sức đề kháng cho cơ thể, bổ máu - cân bằng công thức máu, tăng tuần hoàn, thông kinh lạc, giảm đau nhức mỏi ...
Trà thuốc uống hàng ngày trong thời gian từ 9 đến 15 ngày nếu ở xa sẽ chuyển theo đường bưu điện (luôn chuyển phát nhanh )bình thường gửi trà từ Bà rịa Vũng tàu tới Hà Nội mất khoảng 48 giờ, giá 200.000đ/01 liều uống (thanh toán sau khi nhận trà thuốc, sẽ kèm theo hướng dẫn chi tiết cách dùng). A. Hậu - TRÀ THUỐC GIA TRUYỀN; Địa chỉ : Ấp 4, xã Bàu lâm, huyện Xuyên mộc, Bà rịa vũng tàu; Email:trathuocgiatruyen@yahoo.com.vn
Ngoài bệnh đau đầu, nếu có các bệnh khác gọi để được tư vấn chữa trị.
Xin cảm ơn đã dành thời gian đọc chỉ dẫn này - Có thể bạn không có bệnh đau đầu, máu xấu nhưng hãy lưu số điện thoại nóng 0983.79.1900 có đôi lúc quý vị cần giới thiệu cho người thân (chưa có điều kiện tiếp cận thông tin )đang phải âm thầm chịu đau đớn vì căn bệnh này.

Anonymous says:
09/12/2009 05:28

Không biết do nhân vật được phỏng vấn - do phóng viên - hay do ban biên tập mà tôi thấy ngôn ngữ trong bài viết rất lủng củng và buồn cười, hơi "lá cải" , thiếu chuyên nghiệp, còn thông tin thì nói chung là có bổ ích. Kính !

Anonymous says:
21/11/2019 10:35

Cả 2 bài đều viết rất hay, của những người đầy kinh nghiệm chữa bệnh này.1 tây y 1 đông y.

Anonymous says:
04/11/2014 20:00

Bạn sai rồi. Thiên đầu thống là bệnh Glaucoma. Đau đầu đông là bệnh Migraine hay gọi là đau nữa đầu đó nha....

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang