ဝ မွာ မူးယစ္ေမွာင္ခုိေတြကုိ အေသပစ္ခတ္မႈ ေမးခြန္းထုတ္ခံရ

2019-10-10
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
မူးယစ္ေမွာင္ခုိဂုိဏ္းအဖြဲ႔၀င္ေတြကို ဝ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြ  ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔က ဖမ္းဆီးမိခဲ့စဥ္
မူးယစ္ေမွာင္ခုိဂုိဏ္းအဖြဲ႔၀င္ေတြကို ဝ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြ ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔က ဖမ္းဆီးမိခဲ့စဥ္
Photo: Nyi Rang

ရွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း ဝ ေဒသမွာ မၾကာေသးမီက မူးယစ္ေမွာင္ခိုဂိုဏ္းအဖြဲ႔ဝင္လို႔ ယူဆရသူတခ်ဳိ႕ကို ႏိွမ္နင္းရာမွာ  အေသပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးမႈေတြရွိေနပါတယ္။

ထိုင္းျမန္မာ နယ္စပ္ ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္း  ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ နယ္ေျမအနီးမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလ အေစာပုိုင္းမွာ မူးယစ္ေမွာင္ခုိဂုိဏ္းအဖြဲ႔၀င္ေတြလုိ႔ ယူဆရသူ ရွစ္ဦးကုိ ပစ္သတ္ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီးေတာ့ ၁၀ ေယာက္ကုိ အရွင္ဖမ္းမိခဲ့တယ္လုိ႔ ၀ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ UWSA က သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ေအာက္တုိဘာ ၁ ရက္ေန႔မွာ လက္နက္တခ်ဳိ႕နဲ႔ WY စိတ္ၾကြေဆးျပား ၁၈ သိန္းဖမ္းဆီးရရွိၿပီး ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္သြားသူေတြကုိ ၂ ရက္ေန႔မွာ ေဆးျပားအေရအတြက္ သိန္း ၃၀ နဲ႔အတူ ထပ္မံဖမ္းဆီးရရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ၀ တပ္ဖြဲ႔က RFA ကုိေျပာပါတယ္။

တရားရုံးတင္ျပစ္ဒဏ္ခ် အေရးယူတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ၊ ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးလုိ႔ ေသဆုံးတာေတြကုိ ေ၀ဖန္မႈေတြရွိေပမယ့္ ၀ တပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ လားရႈိးဆက္ဆံေရးရုံး တာ၀န္ခံ ဦးညီရမ္းကေတာ့ ဒါေတြဟာ ဝ ေဒသရဲ႕ ဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေန တာျဖစ္ၿပီး မထူးဆန္းဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။

nyirang-350.jpg

"ဒါကေတာ့ အစဥ္အလာထဲကိုက ဒါမ်ိဳးပဲကိုင္တြယ္ေနတာပဲ၊ လက္ရွိ ဝျပည္နယ္မွာ တည္ဆဲဥပေဒရွိေနတာပဲ၊ ဒါက က်ေနာ္တို႔ ဝ ျပည္မွာ ျပဌာန္းထားတဲ့ ဥပေဒအတုိင္း က်င့္သံုးေနတဲ့ ဥပေဒအရ ကိုင္တြယ္ေနတာပဲ၊ ဒါေတြက မထူးဆန္းပါဘူး"

ဝ ေဒသနဲ႔ မိုင္းလား ေဒသဟာ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ အစိုးရနဲ႔ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲၿပီးေနာက္ပိုင္း အထူးေဒသေတြအျဖစ္ ကိုယ္ပိုင္နယ္ေျမ၊ ကိုယ္ပိုင္ တပ္မေတာ္နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ပံုစံအတိုင္း ခြင့္ျပဳေပးထားတာျဖစ္ ပါတယ္။

ဝေဒသမွာ အထူးေဒသ ႏွစ္ခု၊ ခရိုင္ေလးခုနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတာျဖစ္တယ္ လို႔ သိရပါတယ္။

အစိုးရရံုးဆိုလို႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရးအေျခစိုက္ရံုးေတြသာထား ရွိၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ပံုစံနဲ႔ရွိေနတာပါ။ ဝ ေဒသရဲ႕ တရားစီရင္မႈကေတာ့ ျပင္းထန္ပါတယ္။ ၾသဂုတ္လက ေဒသအတြင္း လက္နက္ ခဲယမ္းေရာင္းဝယ္တယ္ဆိုတဲ့ ဝတုိင္းရင္းသား တပ္သားတစ္ဦးကို ဝေဒသ အျမင့္ဆံုးတရားရံုးကေန ေသဒဏ္ ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ေန႔မွာပဲ ေသနတ္နဲ႔ ပစ္သတ္စီရင္လိုက္တယ္လို႔ ဦးညီရမ္းက ေျပာပါတယ္။

"ဝ" ေဒသမွာ ၿမိဳ႕နယ္၊ ခရိုင္အဆင့္ တရားစီရင္ေရး အဆင့္ဆင့္ ရွိၿပီး အျမင့္ဆံုးကေတာ့ ပန္ဆန္းၿမိဳ႕ ပါတီဌာနခ်ဳပ္က တရားစီ ရင္ေရးျဖစ္ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ အစဥ္အလာထဲကိုက ဒါမ်ိဳးပဲ ကိုင္တြယ္ေနတာပဲ

ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရတဲ့ တရားခံေတြကိုေတာ့ အမ်ားအားျဖင့္ ေသနတ္နဲ႔ ပစ္သတ္တာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူေတြအေနနဲ႔ ေရွ႕ေနဆိုတာမရွိပါဘူး။ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးဌာနကေနတဆင့္ တရားခံဘက္ က အယူခံဝင္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

"ဝ" ေဒသမွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရင္ ျမန္မာအစိုးရဝန္ထမ္းျဖစ္ရင္ ဒါမွမဟုတ္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ညွိႏိႈင္းတဲ့အမႈ ကလြဲရင္ ေဒသတြင္းတရားစီရင္ေရးအတိုင္းပဲသြားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

အစိုးရနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူၿပီး ဝေဒသကို စတင္ထူေထာင္စဥ္ထဲက ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒေတြအတိုင္း ေသဒဏ္ တရားစီရင္မႈကို စတင္က်င့္သံုးလာတာျဖစ္ၿပီး ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ တရားခံေတြရဲ႕ စာရင္းကိုေတာ့ မသိရပါဘူး။

ဝေဒသရဲ႕ ေသဒဏ္ တရားစီရင္ေရးဟာ တရုတ္ျပည္တရားစီရင္ေရးနဲ႔တူတယ္လို႔ ေျပာဆိုတဲ့အေပၚ ဝေဒသဟာ ကိုယ္ပိုင္တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ရပ္တည္ေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ဦးညီရမ္းက ျငင္းဆုိပါတယ္။

အဲဒီေဒသ အေျခအေနေတြဟာ ယခင္စစ္အစိုးရလက္ထက္ကတည္းကအတုိင္းပဲလို႔ ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုး က ေျပာပါတယ္။maungmaungsoe-350.jpg

"ဝတပ္ဖြဲ႔ေရာ မိုင္းလားတပ္ဖြဲ႔ေရာ သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေနရာ မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတာၾကာလွၿပီဗ်၊ ႏွစ္ ၃၀ ေက်ာ္သြားၿပီေပါ့၊ ဒီလို အေျခအေနမ်ဳိးမွာ သူတို႔ရဲ႕ တရားစီရင္မႈေရာ ဘာေရာ အားလံုးဟာ သူတို႔ပဲ သူတို႔ဘာသာ လုပ္ၾကတာပဲ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတာ မရွိတာထက္ သူတို႔မွာ လုပ္ခြင့္ရွိတယ္လုိ႔ပဲ ေျပာရပါလိမ့္မယ္"

နဝတ အစိုးရလက္ထက္မွာ ခြင့္ျပဳခဲ့တာဟာ အဲဒီကာလမွာ တရားဝင္ တယ္လုိ႔ဆိုရေပမယ့္  ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ တရားဝင္ မဝင္က ေမးခြန္းထုတ္ရမွာျဖစ္ၿပီး လတ္တေလာမွာေတာ့ ဝင္ေရာက္ ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္မရွိဘူးလို႔ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက သံုးသပ္ပါတယ္။

အေျခခံဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္အရ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ တရား ရံုးေတြမွာ အပ္ႏွင္းထားတဲ့ ဥပေဒအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ၿပီး အၿပိဳင္တရားစီရင္ေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ဥပေဒနဲ႔ စီရင္ခြင့္တို႔ကို ေပးမထားပါဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာျပဌာန္းထားတဲ့ ဥပေဒေတြအရ မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈေတြကို ေသဒဏ္ခ်မွတ္တာမ်ိဳး မရွိေပမယ့္ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ လက္နက္တြဲပါတဲ့အမႈေတြကို ေသဒဏ္ခ်မွတ္ေလ့ရွိပါတယ္။

လက္နက္ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈေတြမွာ လက္နက္အေရးေပၚအက္ဥပေဒအရဆိုရင္ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ႏိုင္ၿပီး အျမင့္ဆံုးျပစ္ဒဏ္အျဖစ္ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူေတြကို ႀကိဳးေပးစီရင္တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကေန ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ ႀကိဳးေပးစီရင္ခ်မွတ္တာေတြ မရွိေသးဘူးလို႔ တရား လႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္က ေျပာပါတယ္။

မႏၱေလးက တရားလြႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးသိန္းသန္းဦးက ဝ ေဒသ တရားရံုးေတြမွာ ဘယ္လိုဥပေဒေတြကို လိုက္နာတယ္၊ စစ္ေဆးတဲ့သူေတြက ဘယ္လိုအရည္အေသြးရွိတယ္ဆိုတာ မသိရေၾကာင္း၊ ကိုယ့္ေဒသ ကိုယ္လုပ္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာျဖစ္ေနေၾကာင္း  ေျပာပါတယ္။theinthanoo-350.jpg

"သူတို႔ တရားဥပေဒမွ က်ေနာ္တုိ႔ မသိရတာ၊ ထူေထာင္ထားတဲ့ တရားရံုးေတြက ဘယ္လိုဥပေဒေတြကို လိုက္နာတယ္၊ စစ္ေဆးစီရင္ တဲ့သူေတြက ဘယ္လိုအရည္အေသြးေတြရွိတယ္ ဒါမွမသိရတာ၊ အဲဒါေတြကို သိခြင့္မရေတာ့ ဘယ္ေျပာႏိုင္ပါ့မလဲ၊ သူတို႔တရား ဝင္တယ္ မဝင္ဘူးဆိုတာ ကိုယ့္ေဒသကိုယ္လုပ္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာျဖစ္ေနတာ"

UWSA နည္းတူ တျခားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြကလည္း သူတို႔ရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမေတြမွာ သူတို႔ရဲ႕ တရားစီရင္ေရးစနစ္ ရိွေနပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ တပ္ဖဲြ႔ဝင္ေတြ၊ သာမန္အရပ္သားေတြကိုသာ စစ္ေဆးတဲ့ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရအဆက္ဆက္နဲ႔ ျပႆနာ မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။

UWSA က ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္း လြယ္လြန္းေဒသမွာ ျမန္မာနဲ႔ ထုိင္းႏိုင္ငံသားတခ်ဳိ႕ပါဝင္တဲ့ မူးယစ္ေဆး ကုန္ကူးသူ  ၅၀ ေက်ာ္ကို ၾသဂုတ္လအတြင္း ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

အဲဒီဖမ္းဆီးရမိသူေတြကို လႊဲေျပာင္းရယူထားေၾကာင္း ရွမ္းျပည္နယ္ ရဲတပ္ဖဲြ႔က ေျပာပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာ လဆန္းပိုင္း ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ၁၇၁ ေဒသဟာ ဝ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသနယ္နမိတ္ထဲမွာ မပါဝင္ေၾကာင္း၊ ဖမ္းဆီးရမိတယ္ဆိုတဲ့သူေတြကို လႊဲေျပာင္းေပးတာ မရွိေသးေၾကာင္း ရွမ္းျပည္နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ ရဲမွဴးႀကီး ေဇာ္ခင္ေအာင္ က ေျပာပါတယ္။

"၁၇၁ ဆိုတာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသထဲမွာ မပါဘူး။ မူးယစ္ေဆးဝါးေတြနဲ႔ လက္နက္နဲ႔ သူတို႔ တရားခံေတြ ဖမ္းဆီးရမိတယ္ဆိုတာေတာ့သိတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို ဘာမွ ဆက္သြယ္ၿပီး အေၾကာင္းၾကားလာတာ မရွိေသးပါဘူး။ လႊဲမယ္လို႔ေတာ့ ေျပာတယ္။ သူတို႔ကို ေလာေလာဆယ္ အဲမွာ ေနရာခ်ထားေပးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ တပ္စခန္းေတြရွိတယ္ဆိုေတာ့၊ သူတို႔ကင္းပုန္းအဖြဲ႔နဲ႔ ေတြ႔ရင္ေတာ့ တိုက္ပြဲျဖစ္မွာပဲ"

ေအာက္တိုဘာ ၆ ရက္ေန႔မွာလည္း ၁၇၁ ေဒသအတြင္း  ကင္းလွည့္ရာမွာ ဝမ္ဟုန္ၿမိဳ႕အတြင္း ဘိန္းျဖဴ ၂၁ ဒသမ ၅ ကီလိုဂရမ္၊ ဘိန္းစိမ္း ၃ ကီလိုဂရမ္ သိမ္းဆည္းရမိခဲ့တယ္၊ မူးယစ္ေဆးပိုင္ရွင္ကေတာ့ ထြက္ေျပးသြားတယ္လို႔ ဒီေန႔မွာ ထပ္မံသတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ ေျပာခြင့္ရသူ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက UWSA မွာ ဖမ္းဆီးပိုင္ခြင့္ ရွိမရွိ ဆိုတာကို အျငင္းမပြားလိုေပမယ့္ ႏိုင္ငံသားတိုင္းမွာ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကာကြယ္တားဆီးဖို႔ မူလတာဝန္ ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။zawmintun-350.jpg

"ဖမ္းဆီးပိုင္ခြင့္ရွိတာေတြ မရွိတာေတြ အျငင္းမပြားလိုပါဘူး။ အရင္တခါကေတာ့ ဖမ္းဆီးခဲ့တာေတြ ျပန္လည္အပ္ႏွံခဲ့တာရွိတယ္။ က်ေနာ့္အျမင္ေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္မွာ ကာကြယ္ တားဆီးဖို႔ မူလတာဝန္ရွိတယ္။ မူလတာဝန္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္တာ ဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွေျပာစရာမရွိပါဘူး"

UWSA ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာ ဝျပည္နယ္လို႔ သံုးႏႈန္းပါတယ္။

ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ဝ ေဒသ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔တခ်ိဳ႕ အားက်ေနတာ ေတြ႔ရမွာပါ။

တအာင္းပေလာင္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ႔ TNLA ကလည္း ဝ ဦးေဆာင္မႈေနာက္ကို လိုက္မယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လကက်င္းပခဲ့တဲ့ ဝေဒသ ႏွစ္ ၃၀ ျပည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအခမ္းအနားပြဲမွာ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ထြန္းျမတ္ႏိုင္က ဝေဒသကို အားက်ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

AA  ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ခိုင္သုခက မူးယစ္ေဆးဝါးဂိုဏ္းဝင္ေတြကို ဝတပ္ဖြဲ႔ ႏိွမ္နင္းတာဟာ လုပ္သင့္တဲ့အလုပ္ကို လုပ္တာလို႔ ျမင္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။khinethukha-350.jpg

"မူးယစ္ေဆးဝါးကေတာ့ ျပည္သူလူထုကို ဘာမွအက်ိဳးမျပဳတဲ့ ဥစၥာကို လုပ္တဲ့သူေတြကိုု ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးတာကေတာ့ လုပ္ရ မွာေပါ့ဗ်ာ။ ေျပးရင္ ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးရမွာေပါ့ ဒါကေတာ့ သဘာဝပဲ။ အဲဒီလို မူးယစ္ေဆးဝါး ပေပ်ာက္ေအာင္လုပ္တဲ့ကိစၥကို က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ခံတာေပါ့ အေကာင္းျမင္ပါတယ္"

ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ေလးဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ TNLA, AA, NMDAA, KIA တပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ ဝ တပ္ဖြဲ႔နဲ႔ နီးစပ္မႈရွိတဲ့ တပ္ဖြဲ႔ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြထဲမွာ လူအင္အား လက္နက္ အင္အား အေကာင္းဆံုးျဖစ္တဲ့ UWSA ဟာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္ တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္မွာ ပါဝင္လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ဖို႔အတြက္ အစိုးရနဲ႔ ညိွႏိႈင္းဆဲအဆင့္မွာပဲ ရိွပါေသးတယ္။

(RFA သတင္းေထာက္ မေဝယံမိုးျမင့္ စုစည္းတင္ျပသည္။)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔