Nên sử dụng tiền bồi thường của Formosa thế nào?

Anh Vũ, thông tín viên RFA
2016-07-02
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Hình ảnh minh họa
Hình ảnh minh họa
File photo

Formosa Hà Tĩnh đã cam kết bồi thường do gây ra thảm họa môi trường cá chết tại 4 tỉnh miền trung số tiền tương đương 500 triệu USD. Chính phủ sẽ sử dụng khoản tiền này thế nào và dư luận nói gì về việc này?

Khắc phục hậu quả thảm họa môi trường biển thế nào?

Sau khi Chính phủ VN đã khẳng định Formosa Hà Tĩnh là thủ phạm gây ra thảm họa môi trường ở miền Trung. Về phía Formosa Hà Tĩnh, đã nhận trách nhiệm gây ra sự cố môi trường và công khai xin lỗi phía Việt Nam; đồng thời cam kết bồi thường thiệt hại kinh tế cho người dân, xử lý môi trường biển với số tiền 500 triệu USD, tương đương 11.500 tỷ đồng.

Theo báo Người Lao Động, ngày 1/7/2016 nói về vấn đề 500 triệu USD đền bù của Formosa sử dụng thế nào? Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo các cơ quan liên quan cần hỗ trợ về sinh kế cho người dân và hỗ trợ để khôi phục môi trường biển đã bị xâm hại. Theo đó, Chính phủ sẽ chú trọng hỗ trợ theo hướng đầu tư cho chương trình đánh bắt xa bờ để mang lại hiệu quả dài lâu, bền vững hơn. Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu tính toán phần để hỗ trợ trực tiếp cho những người dân bị thiệt hại qua sự cố.

Chỉ có ngư dân mới nêu ra các yêu cầu, họ là mấu chốt của vấn đề này. Theo tôi hiểu, ngư dân họ chỉ yêu cầu có biển sạch.
-TS Nguyễn Xuân Diện

Tuy vậy, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, khoản tiền đền bù không phải để chi trực tiếp ngay các việc trước mắt, mà phải dành chủ yếu cho phát triển lâu dài.

Từ Sài gòn, Nhà báo Nguyễn An Dân tán đồng chủ trương của Chính phủ về việc hỗ trợ cho ngư dân đánh bắt xa bờ. Ông bày tỏ:

“Ngư dân nên đi đánh bắt xa bờ, nếu như có phương tiện, dù rằng có các ý kiến phản bác việc đóng tàu vỏ sắt để đánh bắt xa bờ, tôi nghĩ đó là không đúng. Vì đó là việc kiếm sống, hoàn toàn đơn thuần là chuyện làm ăn kinh tế, cho nên tôi cho rằng làm thì cứ làm nhưng phải bảo vệ được.”

Khi được hỏi, nhà nước nên làm gì với số tiền 500 triệu USD bồi thường của Formosa Hà Tĩnh, trong việc khắc phục hậu quả thảm họa môi trường biển?

TS. Nguyễn Xuân Diện thấy rằng, giữa biển cả và người dân sống bám biển có sự tương tác qua lại, biển sạch thì người dân sống được. Theo ông cần đầu tư nhiều cho công tác khôi phục môi trường biển. Ông cho biết:

“Ngư dân là những người bám biển họ là những người hiểu biển hơn ai hết và họ mới hiểu về quyền lợi cũng như vụ việc này hơn ai hết. Chỉ có ngư dân mới nêu ra các yêu cầu, họ là mấu chốt của vấn đề này. Theo tôi hiểu, ngư dân họ chỉ yêu cầu có biển sạch.”

Cá chết ở bờ biển huyện Quảng Trạch, Quảng Bình hôm 20/4/2016.
Cá chết ở bờ biển huyện Quảng Trạch, Quảng Bình hôm 20/4/2016. AFP

Bà Kiều Thị Xoan, một người dân có gia đình sống bằng nghề biển ở Vũng Áng, Hà Tĩnh bày tỏ:

“Chính phủ nói rằng sẽ dùng một nửa để khôi phục môi trường, còn một nửa thì dành cho đánh bắt xa bờ. Nhưng đa số dân ở đây đều có mong muốn phải trả lại môi trường biển sạch, cho tương lai của họ, của con cháu họ chứ họ không cần đề bù. Vì tính ước lượng với 11 nghìn tỷ đồng thì về đến tay mỗi hộ ngư dân chi được khoảng 500 ngàn đồng thôi. Song trên thực tế họ sẽ không làm được như thế, họ sẽ đưa về túi của họ.”

Theo báo Dân trí, ngày 28/6/2016, Bộ trưởng LĐTB&XH Đào Ngọc Dung đã tuyên bố tại Quảng Trị là: “Sẽ gấp rút xây dựng và trình Thủ tướng một đề án tổng thể vấn đề dạy nghề và tạo việc làm cho hơn 1 triệu lao động ở 4 tỉnh miền Trung đã bị ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp về thảm họa môi trường tháng 4 vừa qua.”

Làm sao để ngư dân quay lại nghề cũ?

Nhà báo Nguyễn An Dân, cho biết trong cam kết thứ 2 của Formosa Hà Tĩnh đối với phía Việt Nam, có đề cập tới việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân trong thời gian biển hồi phục. Theo ông nhà nước cần chú trọng vấn đề này. Ông góp ý:

“Theo tôi việc tổ chức chuyển đổi lao động là việc cần thiết phải làm, cho đến khi biển phục hồi thì số lao động đó sẽ quay trở lại với nghề biển. Đây là đặc tính dân sinh của ngư dân vào mùa biển động, mùa cá biển sinh đẻ mà họ không đi bắt cá, thì họ đi lao động tạm thời, sau đó thì họ cũng quay trở lại nghề biển. Tôi đề nghị nhà nước phải tiến hành song song 2 biện pháp, đó là buộc Formosa phải nuôi dân trong lúc chuyển đổi nghề và nhanh chóng khôi phục môi trường biển để ngư dân có thể quay lại với nghề cũ.”

Tôi đề nghị nhà nước phải tiến hành song song 2 biện pháp, đó là buộc Formosa phải nuôi dân trong lúc chuyển đổi nghề và nhanh chóng khôi phục môi trường biển để ngư dân có thể quay lại với nghề cũ.
-Nhà báo Nguyễn An Dân

Dưới nhan đề "Phép nước Việt Nam không được mua bằng tiền", Nhà văn Hoàng Quốc Hải lo ngại rằng: “Còn như đào tạo cho hơn 1 triệu lao động đó chuyển nghề và bỏ biển, thì đây lại là một thảm họa khôn lường. Nó tựa như việc ta tự dâng biển đảo của ta cho giặc vậy.”

Theo TS. Nguyễn Xuân Diện, nếu ngư dân bỏ nghề biển thì sẽ dẫn đến các nguy cơ về an ninh và chủ quyền biển. Ông nhấn mạnh:

“Đào tạo nghề gì, đào tạo xong thì có thể sử dụng được không? Đó là vấn đề rất lớn. Tôi rất là lo ngại khi mà 1 triệu ngư dân và những người bị ảnh hưởng từ vụ việc này. Biển bây giờ đã chết mà còn lại trống, biển vô chủ, nghĩa là trên thềm lục địa của ta không còn ngư dân nữa. Lúc đó chỉ có cảnh sát biển, bộ đội biên phòng… thì lúc đó tàu Trung Quốc sẽ ra vào một cách ngang nhiên. Và 500 triệu USD mà để biển thành vô chủ thì tôi nghĩ đó là nguy hiểm vô cùng.”

Tuy vậy, Nhà báo Nguyễn An Dân đã phản bác sự lo ngại này. Ông giải thích:

“Theo tôi, ở đây người ta đang lẫn lộn giữa nguy cơ và mục đích. Cái mục đích của nhà nước là thôi biển cũng đã ô nhiễm rồi, nên vấn đề giải quyết công ăn việc làm cho lao động là cái việc cần thiết và bắt buộc phải làm. Còn cái chuyện nguy cơ biển vắng bóng ngư dân thì là chuyện nguy cơ. Anh không thể kêu goi 1 triệu người đi biển nếu biển không còn cá. Còn về vấn đề chủ quyền Biển Đông, trong thời gian ngư dân tạm thời gián đoạn do chuyển đổi nghề nghiệp, khi chờ biển phục hồi thì lực lượng quân đội phải đảm nhiệm.”

TS. Nguyễn Xuân Diện bày tỏ sự lo ngại của ông đối với việc triển khai khắc phục hâu quả môi trường của Chính phủ Việt Nam. Ông cho biết:

“Đây là một vấn đề rất lớn nên tôi rất lo về vấn đề này, trước hết là khoản tiền bồi hoàn 500 triệu USD nó sẽ được chi tiêu thực là bao nhiêu, còn bao nhiêu thì rơi vào túi của các quan chức tham nhũng từ trung ương đến địa phương. Đây là điều lo ngại thực sự, vì việc trợ giúp của Chính phủ đối với các gia đình ngư dân vừa qua, mỗi gia đình mấy chục cân gạo và mấy triệu đồng thôi mà cũng đã có nhiều tiêu cực rồi. Huống chi bây giờ là khoản tiền 11.500 tỷ VNĐ”

Tất cả các ngư dân chúng tôi được tiếp xúc đều bày tỏ mong muốn chính quyền Việt Nam cần khẩn trương và có các biện pháp tích cực trong việc khôi phục môi trường, để trả lại môi trường biển trong sạch cho họ. Để họ có thể sớm ổn định được cuộc sống của mình.

Ý kiến (9)
Share

Độc giả không muốn nêu tên

tien 500 trieu se di ve dau, 500 trieu khong the tra du cho mot am muu diet chung...va tuong lai nguoi Dan vn se bi benh hoan va chet Dan mon....

04/07/2016 21:34

Son Nguyen

nơi gửi USA

500 trieu USA boi thuong cho su co^' ca' chet va nhu*~ng ha^.u qua? va tai ho.a pha't sinh ba^y gio*` va sau na`y kha'c na`o tie^`n du'ng phie^'u cho mo^.t da'm tang> Viet Nam ngo^. thie^.t!

04/07/2016 18:50

Vân Anh

nơi gửi Hà Tĩnh

500 triệu USD cùng một lời “xin lỗi” là cái giá rất bèo so với tác hại toàn diện của vụ cố tình đổ chất độc xuống biển của tập đoàn Formsa.

Trước hết là thiệt hại về sinh kế. Hàng triệu ngư dân, thương nhân kinh doanh thủy hải sản, những người làm dịch vụ nhà hàng, du lịch, khách sạn vv... sẽ mất kế sinh nhai trong hàng chục năm trời.

Thứ hai là thiệt hại về kinh tế. Trước khi vụ cá chết xảy ra, mỗi năm riêng ngành xuất khẩu thủy hải sản Việt Nam thu nhập khoảng 7 tỷ USD. Sắp tới, khi các nước như Hoa Kỳ, Châu Âu, vv.. ngưng nhập khẩu mặt hàng này do lo ngại về an toàn thực phẩm cho người dân xứ họ thì nguồn thu ngoại tệ này sẽ không còn. Nghiêm trọng hơn, hàng loạt các cơ sở nuôi trồng, chế biến thủy hải sản sẽ bị đóng cửa; Nhà nước sẽ bị thất thu hàng ngàn tỷ đồng tiền thuế; hàng trăm ngàn cán bộ, công nhân liên quan sẽ bị thất nghiệp và hậu quả là bất ổn xã hội ngày càng tăng. Mặt khác, ngành kinh tế du lịch quốc gia, đặc biệt là du lịch biển, cũng sẽ bị thiệt hại nghiêm trọng trong thời gian rất dài.

Thứ ba, sau khi hàng ngàn tấn sinh vật biển chết thành từng lớp dày dưới đáy và trôi dạt vào bờ do bị đầu độc, nguồn tài nguyên hải sản trên vùng biển trải dài từ bắc chí nam sẽ tiếp tục bị cạn kiệt. Ước tính thiệt hại này cũng không hề nhỏ.

Thứ tư, hệ sinh thái biển tại 4 tỉnh miền trung đã bị hủy hoại hoàn toàn. Các rặng san hô, nơi sinh sống của muôn loài sinh vật biển, không còn nữa. Môi trường sống của hàng chục triệu người dân ven biển đã bị nhiễm độc. Để khôi phục lại hệ sinh thái và môi trường như trước đây, chắc sẽ chắn phải tốn nhiều khoản chi phí rất lớn và phải thực hiện trong nhiều năm.

Cuối cùng nhưng quan trọng nhất là thiệt hại về sức khỏe người dân của nhiều thế hệ và chất lượng giống nòi dân tộc Việt. Các hóa chất cực độc, đặc biệt là các kim loại nặng sẽ tồn tại dưới lớp trầm tích biển trong hàng thập kỷ. Mỗi khi có biến động thời tiết, khí hậu nó sẽ chu chuyển khắp nơi theo dòng các hải lưu và gây nhiễm độc nguồn nước biển, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển giống nòi. Ai tính được thiệt hại này là bao nhiêu?

Vì vậy, cho dù Chính phủ đã công bố nguyên nhân và thủ phạm nhưng NHÂN DÂN VIỆT NAM không dễ dàng chấp nhận lời “xin lỗi” cho có lệ cùng với khoản bồi thường bé tí teo chỉ đủ cho khoảng 1 triệu gia đình ngư dân chi tiêu sinh hoạt trong chừng 1 tháng.

Nhất thiết phải kiện Formosa ra tòa hình sự quốc gia và quốc tế; bắt chúng phải trả giá đích đáng cho tội ác tày đình chúng đã cố tình gây ra. Đồng thời, cần khởi kiện người phải chịu trách nhiệm cao nhất hiện nay, tức là người đứng đầu đảng Cộng sản Việt Nam, cái tổ chức tự cho mình quyền “lãnh đạo nhà nước và xã hội”.

Tôi đề nghị Giáo phận Vinh và Tổng Giáo phận Huế đại diện cho toàn thể nạn nhân (gồm ngư dân, giáo dân và toàn dân trong khu vực) cùng đứng tên nguyên đơn tiến hành các thủ tục khởi kiện càng sớm càng tốt.

04/07/2016 18:07

Bến Tre

nơi gửi Việt Nam

Các quan nên giữ lại hết.

Đừng đền bù cho dân , vì người dân sẽ tiêu hoang phí.

Đã có nhiều quan đã phán , và đã làm như vậy rồi.

04/07/2016 13:15

Nguoi yeu ly tuong tu do

nơi gửi phap quoc

tau cong voi csvn ca me mot lua . Trao tro bip bon , lua dao la so 1 . Noi tom lai Nguoi dan la chi co Thiet Thoi ma thoi.csvn thay boi thuong nua trieu My Kim ,mat ten nao ten do sang ro ca len . Con doi voi Dong Bao khon kho thi csvn mac xac.

04/07/2016 03:22

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang