Thấy gì qua bản kết luận điều tra vụ Mobifone mua cổ phần AVG

Cao Nguyên
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Ảnh minh họa: cựu bộ trưởng Trương Minh Tuấn ăn cá Formosa và sách ông chủ biên.
Ảnh minh họa: cựu bộ trưởng Trương Minh Tuấn ăn cá Formosa và sách ông chủ biên.
RFA edited

“Chính sách hình sự đặc biệt” là vô pháp luật

Theo Kết luận điều tra của Bộ Công an xác nhận rằng ông Phạm Nhật Vũ là cựu chủ tịch AVG và Trương Minh Tuấn được áp dụng “chính sách hình sự đặc biệt” khi lượng khung hình phạt.

Ông Vũ được đánh giá là đã thành khẩn khai báo hành vi phạm tội, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra, chủ động hủy bỏ thỏa thuận và hợp đồng chuyển nhượng cổ phần, tự nguyện trả lại Mobifone toàn bộ số tiền cả gốc và lãi, chi phí dự án góp phần tối đa làm giảm thiệt hại cho nhà nước.

Ngoài ra gia đình bị can Vũ được cho là có công với cách mạng, bản thân bị can có nhiều đóng góp với Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các Hội chất độc màu da cam và các hoạt động an sinh xã hội…

Cựu bộ trưởng Trương Minh Tuấn thành khẩn khai báo, có nhiều thành tích trong công tác và tự nguyện nộp lại tiền hưởng lợi bất chính nên cũng được cơ quan điều tra đề nghị tương tự.

Còn ông Nguyễn Bắc Son được xem xét các tình tiết giảm nhẹ khi vì có nhiều thành tích trong công tác, có mong muốn nộp khắc phục số tiền nhận hối lộ.

Theo Luật sư Hà Huy Sơn, “chính sách hình sự đặc biệt” này là “vô pháp luật”:

“Sau khi đọc bài báo này, tôi có kiểm tra lại bộ luật hình sự năm 2015 và bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì không thấy có một điều luật nào quy định về chính ch hình sự đặc biệt là i gì cả.

Nếu luật không quy định thì đây là một sự áp dng vô căn cứ, hay nói cách khác là vô pháp luật.”

Luật sư Võ An Đôn cho biết ông cũng chưa từng được nghe đến cụm từ “chính sách pháp luật đặc biệt” mà cơ quan điều tra bộ Công an đề nghị áp dụng với hai bị cáo Trương Minh Tuấn và Phạm Nhật Vũ:

“Đó giờ tôi mới nghe đến cụm từ “chính sách hình sự đặc biệt”. Theo luật pháp Vit Nam quy định, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, không có ai được áp dụng “chính sách pháp luật đặc biệt” hết.

Thông thường, với những tình tiết đặc biệt như phạm tội lần đầu, nhân thân tốt thì sẽ được giảm nhẹ hình phạt thôi chứ vẫn xử khung hình phạt truy tố. Cũng như đối với tội hối lộ, nếu hồi phc hai phần ba số tiền đã nhận thì sẽ được chuyển từ tử hình xuống chung thân.”

Lãnh đạo nói một đằng làm một nẻo!

Cũng theo kết luận điều tra, ông Nguyễn Bắc Son đã khai nhận hối lộ ba triệu đô la Mỹ từ Phạm Nhật Vũ tại nhà riêng sau khi hoàn tất thương vụ mua lại 95% cổ phần AVG. Còn ông Trương Minh Tuần thì được ông Vũ mang 200 ngàn đô đến văn phòng để hối lộ trong vụ này.

Nhà báo tự do Lê Văn Dũng bình luận với RFA từ Hà Nội rằng con số ba triệu đô la Mỹ chưa phải là con số thực:

“Báo chí được cung cấp nguồn tin từ các cơ quan điều tra thôi. Một phi vụ mà đến 8.100 tỷ thì không thể chỉ có hối lộ ba triệu đô. Số đó có đáng bao nhiêu tiền đâu, chỉ vài chục tỷ. Nhưng mà tạm thời cơ quan điều tra chỉ muốn công bố như vậy.

Bộ trưởng có vai trò ký chính các quyết định đó. Nhưng đằng sau ông ấy còn có những người lớn hơn, ví dụ như cấp chính phủ qun lý nữa. Bộ trưởng chưa phải là người toàn quyền nên không phải chỉ có vài triệu đô mà mình nhỉ nghĩ phải là vài chục triệu.”

Đặc biệt, cả hai ông Trương Minh Tuấn và Nguyễn Bắc Son đều từng được đánh giá là đảng viên tốt, có trách nhiệm.

Năm 2016, Ông Nguyễn Bắc Son được tạp chí của ban Tuyên giáo Trung ương ca ngợi là “luôn thực hiện đúng chức năng, trách nhiệm, luôn sống và làm việc theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn có tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.”

Còn ông Trương Minh Tuấn là tác giả của cuốn sách “Phòng, Chống ‘Tự Diễn Biến’, ‘Tự Chuyển Hoá’ Về Tư Tưởng Trong Cán Bộ, Đảng Viên Hiện Nay”. Ông cũng nổi tiếng với phát biểu “Tôi có thể khẳng định Tết này tôi không nhận bất cứ món quà nào, của bất kỳ một ai đem tặng” hồi năm 2017.

Tuy nhiên, tội trạng mà ông Tuấn đang bị truy tố là nhận hối lộ nằm trong danh sách 27 biểu hiện “tự chuyển hoá, tự diễn biến” của cán bộ đảng viên theo nghị quyết của đảng Cộng sản năm 2016.

Nhà báo Lê Dũng cho rằng các cuốn sách hay phát biểu “rao giảng đạo đức” của cán bộ đảng viên chỉ là trò bịp dân mà thôi:

“Hầu hết cán bộ các bộ ngành ông nào cũng đi thuê người viết một hai cuốn sách nhưng mà viết để lừa bịp dư luận thôi. Các ông ấy nói một đằng nhưng là một nẻo. Đó là điều từ xưa đến giai cũng biết cả. Những trò viết sách của hầu hết các ông bộ trưởng cũng như những ông lãnh đạo chóp bu xuất bản cho ra vẻ là hiểu biết và và thể hiện là người biết viết lách, chứ thật ra toàn đám trợ lý làm.

Những cuốn sách, những lời của ông ấy ở trên cộng đồng mạng hay rao giảng đạo đức rồi thậm chí đe doạ cộng đồng mạng như ông Nguyễn Bắc Son hồi xưa đã từng đe dọa rằng dùng Facebook để tuyên truyn chống phá nhà nước thì sẽ bị thế này thế kia là chỉ muốn doạ thiên hạ, doạ những người có thể vạch ra lỗi ca các ông ấy thôi. Bây giờ người ta biết hết rồi, viết sách chỉ để bịp thôi chứ đâu phải kiến thức gì để giúp được nhà nước.”

Đồng quan điểm, luật sư Võ An Đôn cũng cho rằng những lời nói và hành động của cán bộ nhà nước không đi đôi với nhau:

“Cái miệng quan chức thường hay nói tôi sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, theo đạo đức Hồ Chí Minh, nhưng mà thực sự người ta không làm theo lời nói của người ta đâu, nói một đằng làm một nẻo.

Cán bộ Việt Nam không hối lộ, thực sự liêm chính là rất khó. Bởi vì ai cũng lương thấp, cao nhất là các bộ trưởng chỉ khoảng 15 triệu, tối đa là 17 triệu thôi nhưng mà ai cũng cũng có nhà lầu xe hơi, con cái đi học hành ở nước ngoài, sống rất giàu sang sung sướng thì nói không hối lộ là rất khó.”

Cùng nhận hối lộ, người bị truy tố, kẻ lại thoát tội

Cơ quan Cảnh sát điều tra đề nghị truy tố cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn về hai tội danh là "Vi phạm quy định về quản lý đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng" và "Nhận hối lộ”.

Theo khoản 4 điều 354 Bộ Luật hình sự 2015, tội “nhận hối lộ” có khung hình phạt 20 năm, chung thân và lên đến tử hình.

Tuy nhiên, trong quá khứ, không phải cán bộ nào có hành vi nhận hối lộ cũng bị trừng phạt theo quy định của pháp luật.

Điển hình là vụ án bạc ngàn tỉ liên quan đến hai cựu tướng công an Phan Văn Vĩnh và Nguyễn Thanh Hoá. Bị cáo Nguyễn Văn Dương khai đã đưa cho tướng Vĩnh hơn 60 tỷ đồng. Ngoài ra, Dương cũng tặng nhiều quà cho ông Nguyễn Văn Hoá trị giá hàng chục nghìn đô la Mỹ.

Quá trình điều tra cơ quan điều tra đã chứng minh làm rõ nội dung lời khai này của Nguyễn Văn Dương là có thực.

Nhưng theo Kết quả điều tra vụ án nói rằng tiền và hiện vật nêu trên là có cơ sở nhưng chưa đủ căn cứ chứng minh hành vi đưa và nhận hối hộ. Vì thế, trong vụ này không có ai bị truy tố về các tội liên quan đến hối lộ.

Lý giải về vấn đề này, luật sư Hà Huy Sơn nói rằng:

“Khi mà chưa có một nhà nước pháp quyn và quan điều tra, cơ quan công tố và tòa án không được độc lập theo pháp luật thì bản cht ca các vụ án khó mà xác định được sự thật ra làm sao.

Người dân chỉ được biết thông tin như vậy thôi, còn sự thật thì không có n cứ nào mà biết được.”

Còn luật sư Võ An Đôn cho rằng sở dĩ có tình trạng như trên là vì Tòa án ở Việt Nam không có quyền quyết định bản án theo đúng quy định của pháp luật:

“Ở Việt Nam không có tam quyền phân lập. Hệ thống tòa án không độc lập. Viện kiểm sát, công an và tòa án dưới sự chỉ đạo của đảng nên khi mà c quan chức phạm tội thì thực ra đảng đã chỉ đạo mức án trước rồi.

Tòa án không có quyền gì để xen vào quyết định của bản án theo đúng quy định của pháp luật.”

Những vụ án liên quan đến an ninh quốc gia, tôn giáo, dân tộc và cán bộ chức vụ lớn thường thì họ sẽ họp trước khi xử. Trước đây tôi có làm trong nội chính tỉnh uỷ, bên đảng nên biết việc này.”

Với khung hình phạt lên đến chung thân hoặc tử hình, luật sư Đôn nhận định các tội liên quan đến “nhận hối lộ” thường có mức án rất nhẹ:

“Nói là khung hình phạt tử hình nhưng mà thực sự dù có nhận một vài tỷ đi nữa thì mức án cũng chỉ khoảng năm đến bảy năm, cao nht là 10 năm, chứ còn chung thân tử hình thì hồi giờ giờ tôi chưa thấy.

Quan chức người ta có quyền, có công trạng lớn, có thế lực cho nên nên bị truy tố trước pháp lut là rất khó khăn, dù cho pháp luật đã quy định rằng mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.”

Nhà báo Lê Dũng cho rằng bản án “nhận hối lộ” nặng chỉ dành cho cán bộ cấp thấp:

“Trên thực tế cũng có tội phạm bị xử chung thân hoặc tử hình nhưng đó hầu hết là cán bộ công chức thấp của các cơ quan mà nó không nằm làm trong hàng ngũ của các bộ ngành chính phủ hay Quốc hội. Ví dụ các doanh nghiệp, các ngân hàng khi làm vậy thì có thể bị tử hình hoặc chung thân.

Nhưng hầu hết ở nhng vị trí lớn, có chức vụ từ cấp Quốc hội trở lên ví dụ như Đinh La Thăng hoặc những uỷ viên Trung ương thì rất hiếm có án tử hình hoặc chung thân.

Luật pháp của mình không có quan giám sát thực thi pháp luật cho nên toà án thích xử thế nào thì xử.

Nếu mà nói trên 500 triệu theo luật quc gia sẽ bị tử hình thì sẽ phải tử hình khá nhiều.”

Bộ Công an đã khởi tố vụ án về thương vụ Mobifone mua lại 95% cổ phần công ty AVG vào 7/2018.

Đến nay, đã có tổng cộng 14 bị can bị bắt và khởi tố với các tội danh “Vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng, nhận hối lộ, đưa hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo kết quả điều tra vừa công bố, cựu bộ trưởng TT&TT Nguyễn Bắc Son chính là chủ mưu của toàn bộ thương vụ này.

Xem toàn trang