Tình trạng công nhân vay tín dụng đen đón Tết bao giờ dứt?

Hòa Ái, phóng viên RFA
2019-01-28
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Giấy quảng cáo cho công nhân vay tín dụng đen.
Giấy quảng cáo cho công nhân vay tín dụng đen.
Courtesy: Ảnh chụp màn hình vtc.vn

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi, truyền thông trong nước loan tin giới công nhân chấp nhận vay tín dụng đen với lãi suất “cắt cổ” để đáp ứng nhu cầu đón Tết.

RFA tìm hiểu nguyên nhân liên quan thông tin vừa nêu trong phần sau.

Cắn răng vay tín dụng đen

Tình trạng hoạt động của các tổ chức tín dụng đen được truyền thông quốc nội mô tả là rất sôi động tại các khu công nghiệp trong thời gian cận Tết Nguyên đán Kỷ Hợi. Những tổ chức này túc trực 24/24 để cho vay tiền nhanh vì hàng ngàn công nhân cần tiền về quê ăn Tết.

Mặc dù mức lãi suất vay nóng cao đến hơn 500%/năm, nhưng nhiều công nhân được nói là đành phải cắn răng mà vay vì mặc dù làm việc vất vả quanh năm suốt tháng, thậm chí có nhiều hoàn cảnh phải làm thêm công việc khác mà vẫn không thể nào có được khỏan dành dụm để về quê sum họp gia đình hay gửi tiền quà cho thân nhân ở quê nhà trong dịp Tết.

Một số các công nhân mà Đài RFA tiếp xúc cho biết tình trạng công nhân phải vay tiền tín dụng đen với lãi suất cao để đón Tết diễn ra hàng năm và mỗi năm một tệ hơn vì cuộc sống ngày càng khó khăn hơn, do đồng lương không tăng mà vật giá thì leo thang sau mỗi dịp Tết về.

Một công nhân làm việc tại công ty Bon Chen ở Đồng Nai nói với Đài Á Châu Tự Do:

Giờ thì không có tiền thưởng, chỉ có lương tháng về quê ăn Tết thôi. Công ty nói mình đợi đến tháng 3, sẽ thông báo cho biết có tiền thưởng hay không. Nếu có tiền thưởng thì sẽ phát cho mình một tờ giấy báo tiền thưởng bao nhiêu phần trăm. Còn như im ru, không phát giấy thông báo thì từ từ cắt giảm bớt tiền thưởng luôn đó
-Công nhân

“Đa số công nhân là mượn tiền ‘ăn trước, trả sau’. Đó là họ mượn một khoản nợ để sống rồi sau đó lãnh lương, tiền thưởng rồi họ phải trả với tiền lãi cao.”

Ông Đoàn Huy Chương, thành viên của tổ chức công đòan độc lập “Phong trào Lao động Việt” xác nhận với RFA tình trạng công nhân phải vay tín dụng đen đón Tết xảy ra trong nhiều năm và công nhân không thể nào thoát được cảnh nợ nần do vay tiền nóng như vậy:

“Họ sẽ cầm cố các sổ bảo hiểm xã hội hoặc cầm cố những gì có thể cầm được như giấy chứng minh hay địa chỉ nhà của họ ở quê. Những người cho vay nặng lãi cho người đi hù dọa rất hay, cho nên không công nhân nào dám giựt nợ hết. Nếu giựt nợ thì họ sẽ tìm đến nhà, bằng mọi giá để đòi nợ, do đó công nhân rất sợ. Thường thì công nhân làm trong 3,4 năm thì trong sổ đóng bảo hiểm xã hội cũng có được một số tiền nhất định và họ sẽ coi theo số tiền đó mà họ cho vay. Ví dụ như trong sổ đã đóng được 20-30 triệu đồng thì họ chỉ cho vay mười mấy triệu trở lại thôi.”

Ông Đoàn Huy Chương cho biết thêm rằng có một sự thỏa thuận ngầm giữa các tổ chức tín dụng đen với cơ quan nhà nước quản lý sổ bảo hiểm xã hội của công nhân, để truy thu tiền từ sổ bảo hiểm xã hội cầm cố này một khi công nhân thôi việc.

Ảnh minh họa: Công nhân đang làm việc tại nhà máy sản xuất dệt may tại Việt Nam
Ảnh minh họa: Công nhân đang làm việc tại nhà máy sản xuất dệt may tại Việt Nam AFP

Bao giờ dứt?

Tại Hội nghị trực tuyến triển khai Nghị định 116 của Chính phủ, diễn ra vào ngày 26 tháng 12 vừa qua, ông Phạm Văn Tám, Phó Cục trưởng Cục cảnh sát hình sự cho biết lực lượng cảnh sát hình sự đang theo dõi 124 băng nhóm có tổ chức về lãnh vực cho vay nặng lãi. Và, tại Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2018, Chính phủ yêu cầu Bộ Công An có các biện pháp ngăn chặn hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi, siết nợ, đòi nợ thuê.

Một nữ công nhân làm việc tại Khu Công nghiệp Singapore 1, ở Bình Dương nói về truyền thông trong nước tuyên truyền cho công nhân không nên vay tín dụng đen:

“Công an bây giờ lên tivi, kêu gọi công nhân đừng vay tiền của những người cho vay nặng lãi ở bên ngoài, mà nên vay ở các ngân hàng. Bởi vì vay ở ngoài với lãi suất cao, mà không có khả năng trả nỗi thì sẽ bị những người cho vay đến tìm hăm dọa đánh, giết, tịch thu đồ đạc…Thấy sợ lắm.”

Họ sẽ cầm cố các sổ bảo hiểm xã hội hoặc cầm cố những gì có thể cầm được như giấy chứng minh hay địa chỉ nhà của họ ở quê. Những người cho vay nặng lãi cho người đi hù dọa rất hay, cho nên không công nhân nào dám giựt nợ hết. Nếu giựt nợ thì họ sẽ tìm đến nhà, bằng mọi giá để đòi nợ, do đó công nhân rất sợ
-Ông Đoàn Huy Chương

Truyền thông quốc nội trong những ngày cuối năm 2018 cũng loan tin Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho biết Ngân hàng Nhà nước dự kiến tung ra gói tín dụng 5.000 tỷ đồng để phục vụ nhu cầu vay cấp bách của người dân, nhưng vẫn đảm bảo các nguyên tắc của tín dụng.

Thế nhưng, trả lời câu hỏi của RFA liên quan những chính sách ưu đãi của các ngân hàng dành cho công nhân vay, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán, hầu hết công nhân nói rằng họ không biết gì về thông tin này và họ cũng không thể đáp ứng các điều kiện khi đến vay ở ngân hàng.

Một vài công nhân còn nói với RFA rằng dù biết vay tín dụng đen như “mang gông vào cổ”, nhưng biết làm sao hơn trong bối cảnh đời sống công nhân khó khăn chồng chất; còn các tổ chức tín dụng đen khi nào bị xóa sổ để họ không phải vay lời cắt cổ nữa thì việc đó là việc của Nhà nước lo.

Người nữ công nhân làm việc ở Khu công nghiệp Singapore 1, tại Bình Dương chia sẻ với RFA tình cảnh đón Tết Kỷ Hợi trong vài ngày tới:

“Giờ thì không có tiền thưởng, chỉ có lương tháng về quê ăn Tết thôi. Công ty nói mình đợi đến tháng 3, sẽ thông báo cho biết có tiền thưởng hay không. Nếu có tiền thưởng thì sẽ phát cho mình một tờ giấy báo tiền thưởng bao nhiêu phần trăm. Còn như im ru, không phát giấy thông báo thì từ từ cắt giảm bớt tiền thưởng luôn đó.”

Nền kinh tế Việt Nam trong năm 2018 đạt mức GDP 7,08%, đạt kỷ lục trong một thập niên. Trong đó, khối doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đóng góp khoảng 20% GDP, tạo việc làm cho gần 4 triệu lao động trực tiếp và 5 triệu lao động gián tiếp. Phải chăng đây là một nghịch lý khi thành phần lao động chính là công nhân đóng góp vào sự phát triển kinh tế quốc gia, nhưng những đồng lương mà họ nhận được không thể tiết kiệm để đón một cái Tết truyền thống vui vẻ, chan hòa với người thân tại quê nhà?

Xem toàn trang