လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ တပ္အရာရွိ ၅ ဦးကို ၾသစေၾတးလ် ပိတ္ဆို႔အေရးယူ

2018-10-23
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္စုိး
ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္စုိး
Photo: MOI

ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးမွာ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြမွာ တာဝန္ရွိတယ္ဆိုၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္အႀကီးအကဲ ၅ ဦးကို ၾသစေၾတးလ်အစိုးရက ပစ္မွတ္ထားပိတ္ဆို႔ အေရးယူလိုက္တယ္လို႔ ဒီကေန႔ ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။

RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ပစ္မွတ္ထား ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူခံရသူ ၅ ဦးဟာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၇ သိန္းေလာက္ကို တစ္ဖက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဖက္ ထြက္ေျပးေအာင္ လူမဆန္တဲ့အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ကိုယ္တုိင္ ႀကီးၾကပ္ပါဝင္ ခဲ့တယ္ဆိုၿပီး စြပ္စြဲခံထားရသူေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

အမွတ္ ၃ စစ္ဆင္ေရးအထူးအဖြဲ႔မွဴးအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေအာင္ေက်ာ္ေဇာ၊ အေနာက္ပိုင္း တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမႈးအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့တဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုး၊ ဘူးသီးေတာင္အေျခစုိက္ အမွတ္ ၁၅ စစ္ဆင္ေရးကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္မွဴး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ခင္ေမာင္စုိး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးမွာပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္သန္းဦးနဲ႔ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေအာင္ေအာင္ တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မရိုက္စ္ပိန္းက သူတို႔ရဲ႕ညႊန္ၾကားမႈေအာက္မွာ လူ႔ အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့အတြက္ တာဝန္ရွိသူေတြျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

ရခိုင္ျပည္နယ္နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးမွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ရဲ႕ ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္မႈေတြမ်ားစြာရွိခဲ့ၿပီး မုဒိန္းမႈေတြ နဲ႔ ေက်းရြာေတြကို မီးရႈိ႕တာေတြလည္း ရွိခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက အေရးယူမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့အေပၚ ေထာက္ခံသူေတြ ရွိသလို တဖက္သတ္မဆံုးျဖတ္ဖို႔ ေ၀ဖန္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူ မခ်ယ္ရီဇေဟာင္ က လက္နက္အာဏာကို အသံုးခ်ၿပီး ရာဇဝတ္မႈေတြက်ဴးလြန္ေန တာေတြကို ျပည္တြင္းမွာအေရးယူလို႔မရ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အခုလိုႏိုုင္ငံတကာေတြက အေရးယူတာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

‘’ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ေတြကို မလိုခ်င္ဘူးဆိုရင္ ကိုယ့္ျပည္တြင္းထဲမွာ ေျပာင္းလဲစရာရွိတာေတြ ျမန္ျမန္ေျပာင္းလဲ တရားစီရင္ေရး မီဒီယာေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ အမွန္တရားေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေရး ဒါေတြျပည္သူလူထုက လြတ္လပ္စြာ အမွန္တရားေပၚမွာ ရပ္တည္ၿပီးေတာ့ ေျပာဆိုႏိုင္ေရး ဒီလိုမ်ိဳးအေျပာင္းအလဲကို ေရႊ႕ေအာင္သြားရမွာ ဒါမွလည္းပဲ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ဖိအားေတြ နည္းနည္းပိုေလ်ာ့ရင္ေလ်ာ့မွာ အဲလိုလည္းမလုပ္ဘူး ဖိအားလည္းမလိုခ်င္ဘူးဆုိရင္ ဒီတိုင္းပဲေနလို႔ေတာ့မရဘူး၊ ၾသစေၾတးလ်က ဒီေန႔လုပ္တယ္၊ ေတာက္ေလွ်ာက္က်န္တဲ့ႏိုင္ငံေတြက လုပ္လာမွာ ကိုယ့္ႏုိင္ငံပဲ သိကၡာက်တယ္’’

သူတုိ႔ ၅ ဦးကို ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံကို ခရီးသြားလာခြင့္ ပိတ္လိုက္သလို သူတို႔ရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြနဲ႔ ျပည္ပမွာရွိတဲ့ ဘဏ္စာရင္းေတြကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္လိုက္တယ္လို႔ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ပါ ရွိပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း အၿငိမ္းစားဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ဦးေမာင္ေမာင္အုန္းကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ တကယ့္ေျမျပင္ လက္ေတြ႕အေျခအေနေတြကို ေလ့လာၿပီးမွသာ ဆံုးျဖတ္သင့္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

‘’ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေမာင္ေတာေဒသမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ကိစၥေတြမွာ တျခားကိစၥေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္၊ ဟိႏၵဴေတြ အသတ္ခံရတယ္၊ မ်ိဳ၊ သက္ ၊ ဒိုင္းနက္လူမ်ိဳးေတြ အသတ္ခံရတယ္၊ အာဆာရဲ႕အၾကမ္းဖက္မႈ ဒါေတြ က်ေတာ့ ေခါင္းထဲမွာလည္း မထည့္ဘူး ေျပာလည္း မေျပာဘူးဆိုေတာ့ အဲဒါေတြလုပ္တဲ့ တပ္္မေတာ္ကိုေျပာလို႔ က်ေနာ္လံုးဝကို အထင္မႀကီးဘူးဗ်ာ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေအာင္ေက်ာ္ေဇာ တို႔ မွန္မွန္ကန္ကန္လုပ္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ သူတာဝန္အရလုပ္တယ္ ဘာမွေျပာစရာမရွိဘူး၊ လုပ္ရင္ေတာ့အမွားရွိမွာပဲ အမွန္ရွိမွာပဲ ဘာမွမလုပ္ရင္ ဘာမွျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး သူလုပ္လို႔ျဖစ္တာ၊ တပ္မေတာ္မကလို႔ ေနာက္ပိုင္းလည္းအစိုးရကို သူတို႔ေျပာတဲ့အတိုင္း မလုပ္ရင္ လုပ္မယ္ဆိုတာေတာ့ သဘာဝမက်ဘူး၊ ဘယ္ႏုိင္ငံက ဘာပဲအေရးယူယူပါ ဘာမွေတာ့မေျပာခ်င္ပါဘူး သို႔ေသာ္ဒီ လိုမ်ိဳးေတြလုပ္ေနတာ ဂဃဏနေရာသိရဲ႕လားဆိုတာ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ပါတယ္’’

စစ္ေရးႏိုင္ငံေရးေလ့ လာသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသန္းစိုးႏုိင္ ကေတာ့ အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

‘’အီးယူက အဂၤလိပ္တို႔ ျပင္သစ္တို႔နဲ႔ အေမရိကန္ေပါ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက လုပ္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ၾသစေၾတးလ်ကလည္း ျမန္မာျပည္ကို လုပ္လာတယ္လို႔ေျပာရမွာေပါ့ဗ်ာ၊ တခုရွိတာက ၾသစေၾတးလ်နဲ႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ဆက္ဆံေရးကလည္း အခ်ိန္တစ္ခ်ိန္ကေကာင္းခဲ့တာကို၊ အခုအေရးယူမႈဟာဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေတာင္ ေနာက္က်တယ္လို႔ေျပာရမယ္၊ ျမန္မာျပည္နဲ႔ပတ္သက္လာရင္ သူ႔အေနနဲ႔ ေထာက္ထား စရာေတြ စဥ္းစားစရာ အေၾကာင္းအခ်က္အလက္ေတြရွိလိမ့္မယ္လို႔ထင္တယ္၊ ရခိုင္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ထူးျခားတဲ့ လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ ဒီကာလအတြင္း သိပ္မေတြ႔ရပါဘူး ’’

ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူခံရသူ ၅ ဦးထဲက ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေအာင္ေက်ာ္ေဇာကို က်န္းမာေရးအရ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၂၂ ရက္ေန႔ က ရာထူးတာဝန္ကေန ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ျပဳထားသလို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုးကိုလည္း တပ္မေတာ္ကေန ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔ကတည္းက ထုတ္ပယ္ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

သူတုိ႔ ၅ ဦးတို႔အျပင္ နယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ ရဲမႈးခ်ဳပ္ သူရစန္းလြင္နဲ႔ ရဲခ်ဳပ္ သန္႔ဇင္ဦး တို႔ကိုလည္း ဥေရာပသမဂၢ (အီးယူ) က ၿပီးခဲ့တဲ့ဇြန္လပိုင္းေလာက္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူတာရွိခဲ့သလို အေမရိကန္အစိုးရကလည္း ၾသဂုတ္လပိုင္းေလာက္ကလည္း ပိတ္ဆို႔အေရးယူထားပါတယ္။

ရခိုင္အေရးမွာ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ထြက္ေျပးေအာင္ေဆာင္ရြက္ ခ်က္ေတြေနာက္ကြယ္မွာ တပ္မေတာ္အၾကီးအကဲေတြ ပါ၀င္တယ္ဆုိၿပီး ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကိုလည္း ႏုိင္ငံတကာစစ္ခံုရံုး ICC တင္ဖို႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ဖိအားေပး ေတာင္းဆုိမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ လူအစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ေသဆံုးမႈေတြဟာ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

နယူးေယာက္ၿမိဳ႔ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ က်င္းပေနတဲ့ ၇၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြ ညီလာခံရဲ႕လူမႈေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ တတိယေကာ္မတီမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြကို မနက္ျဖန္ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးတင္ျပဖို႔ရွိေနပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအေပၚ ျမန္မာအစိုးရဘက္က မွန္ကန္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈလုပ္ဖို႔ ဆႏၵမရွိဘူးဆုိျပီး သီးျခားစံုစမ္းစစ္ေဆးထားတဲ့ အစီရင္ခံစာကို ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီ က တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ ဥကၠဌ ကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈေတြ ရွိေနေၾကာင္း အစီရင္ခံစာကို တင္ျပဖို႔ ရွိေနပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔