တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး တာဝန်ယူပြီးနောက် ငါးလအတွင်း စစ်တပ်က နိုင်ငံတစ်ဝန်း လေကြောင်းကနေ အနည်းဆုံး ၁,၅၈၃ ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မကွေးတိုင်းမှာ အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ မြန်မာ့မဟာဗျူဟာနဲ့ မူဝါဒလေ့လာရေးအဖွဲ့ ISP-Myanmar က စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
ISP-Myanmar ရဲ့ Conflict & Security Tracker အရ မတ်လ ၃၁ ရက်ကနေ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်အထိ မကွေးတိုင်းမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အနည်းဆုံး ၃၂၂ ကြိမ် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတစ်ဝန်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု စုစုပေါင်းရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ဖြစ်ပါတယ်။
ချင်းပြည်နယ်မှာ ၃၀၁ ကြိမ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ ၂၄၂ ကြိမ်နဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ၂၂၂ ကြိမ် ရှိခဲ့ပါတယ်။ မကွေး၊ ချင်း၊ စစ်ကိုင်းနဲ့ ရခိုင်တို့မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု စုစုပေါင်း ၁,၀၈၇ ကြိမ် ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်း စုစုပေါင်းရဲ့ ၆၈ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ဖြစ်ပါတယ်။
ရန်ကုန်တိုင်းနဲ့ နေပြည်တော်ကလွဲပြီး ကျန်တဲ့ တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ် ၁၃ ခုစလုံးမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ISP-Myanmar က ဖော်ပြပါတယ်။
ကချင်ပြည်နယ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၈၆ ကြိမ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ခုနစ်ကြိမ် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကြောင့် စစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်နဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းနဲ့ အလယ်ပိုင်းဒေသတွေကို ပိုဦးတည်နေတယ်လို့ ISP-Myanmar က သုံးသပ်ထားပါတယ်။
ISP-Myanmar ရဲ့ စာရင်းထက် မြေပြင်မှာ အမှန်တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေက ပိုများနိုင်တယ်လို့ လုံခြုံရေးအရ အမည်မဖော်လိုတဲ့ ရန်ကုန်မြို့က နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက RFA ကို ပြောပါတယ်။
“မကြာသေးခင်ကပဲ IIMM ရဲ့ အစီရင်ခံစာ ထွက်လာသေးတယ်လေ။ အဲဒီမှာလည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်လက်ထက်မှာ အရပ်သားတွေအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုတွေ တိုးလာပြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်ရှိနေတယ်လို့ ဖော်ပြထားတာ အမှန်ပဲလေ။ ဒါကြောင့် အခု ISP ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကလည်း တကယ့်မြေပြင်ထက်တောင် နည်းဖို့ပဲ ရှိပါတယ်”
မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) ရဲ့ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက် နှစ်ပတ်လည်အစီရင်ခံစာမှာ မြန်မာစစ်တပ်က အရပ်သားတွေအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ တခြားရာဇဝတ်မှုတွေ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အခုအချိန်အထိ ဆက်ရှိနေတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
IIMM ဟာ နေအိမ်၊ စာသင်ကျောင်း၊ ဆေးရုံ၊ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံနဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်စခန်းတွေကို ထိခိုက်စေခဲ့တဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး၊ ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် သေဆုံးဒဏ်ရာရတာနဲ့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ချင်း၊ စစ်ကိုင်း၊ ရခိုင်နဲ့ အဲဒီဒေသတွေကို သွားရောက်တဲ့ စစ်ဆင်ရေးလမ်းကြောင်းတွေအတွက် အဓိကကျတဲ့ မကွေးတိုင်းမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပိုများနေပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ဒေသက အရပ်သားတွေ ထိခိုက်နိုင်ခြေ မြင့်မားနေတယ်လို့ ISP-Myanmar က သုံးသပ်ထားပါတယ်။
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ လျော့ကျမသွားသေးသလို စာသင်ကျောင်း၊ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ၊ ဆေးရုံနဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်စခန်းတွေပါ ထိခိုက်နေတာကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှု၊ နေရပ်စွန့်ခွာမှုနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းတွေ ပိုဆိုးလာနိုင်တယ်လို့လည်း ISP-Myanmar က ဖော်ပြပါတယ်။
အသက် ၆၀ အရွယ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးဟာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဆီက တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ လွှဲပြောင်းရယူခဲ့တာပါ။
သူဟာ အရင်က စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းချိန် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့တဲ့ စစ်တပ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူလို့ Reuters က ဖော်ပြပါတယ်။
ISP-Myanmar ဖော်ပြတဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၁,၅၈၃ ကြိမ်နဲ့ ဒေသအလိုက် ကိန်းဂဏန်းတွေကို RFA က သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။
ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်လို့ စစ်တပ်ခန့်အစိုးရရဲ့ တုံ့ပြန်ချက်ရဖို့ တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးအောင်ကို RFA က တယ်လီဖုန်းနဲ့ ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့် ဖုန်းလက်ခံဖြေဆိုတာ မရှိပါဘူး။