ျမန္မာျပည္မွာ ကေလးအလုပ္သမားေျခာက္သိန္းေက်ာ္ရွိ

2019-06-11
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ေက်ာက္သယ္ေနတဲ့ ကေလးလုပ္သားေတြကို ေတြ႔ရစဥ္
ေက်ာက္သယ္ေနတဲ့ ကေလးလုပ္သားေတြကို ေတြ႔ရစဥ္
Photo: RFA

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ကေလးအလုပ္သမား အျမစ္ျပတ္ဖယ္ရွားနိုင္ေရးနဲ႔ ကေလးေတြအတြက္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ အလုပ္ေတြကို စာရင္းျပဳစုေပးနိုင္ေရးအတြက္ အမ်ိုးသားအဆင့္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔မွာက်ေရာက္တဲ့ ကမာၻ႔ကေလးအလုပ္သမား ဆန္႔က်င္တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အခမ္းအနားမွာ အလုပ္သမား၊ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာလိုက္ပါတယ္။

■ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ကေလးအလုပ္သမား ၆ သိန္း ေက်ာ္ေလာက္ဟာ  ေဘးအႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ဒါမွမဟုတ္ ေဘးျဖစ္ေစတဲ့အလုပ္ေတြကို လုပ္ကိုင္ေနရၿပီး က်န္းမာေရး၊လံုျခံဳေရးနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေတြ ထိခိုက္ေနရတယ္လို႔ ၂ဝ၁၉ အတြက္ ကမၻာ့ကေလးအလုပ္သမား ဆန္႔က်င္တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။

ဒီကေလးအလုပ္သမားေတြအေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေဆာင္ရြက္ေနတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္ေဌးဝင္းက အခုလို ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

“Child Labor ပေပ်ာက္ေရးကို အဓိကေဆာင္ရြက္ေနတာက  လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဝန္ႀကီး ဌာနလက္ေအာက္မွာရွိတဲ့ အလုပ္ရံုနွင့္ အလုပ္သမားဥပေဒစစ္ေဆးေရးဦးစီးဌာနက ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္ ခင္ဗ်”

ကေလးအလုပ္သမားေတြဟာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္က ၁၇ ႏွစ္ၾကားအမ်ားစုျဖစ္တယ္လို႔ အလုပ္သမား၊ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဝန္ျကီးဌာန၊ အလုပ္ရံုနွင့္ အလုပ္သမားဥပေဒ စစ္ေဆးေရးဦးစီးဌာနရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးညြန့္ဝင္း က အခမ္းအနားမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“အသက္ ၅ ႏွစ္မွ ၁၇ ႏွစ္ထိ ကေလးဦးေရ ၁၂.၄ သန္းနဲ႔ ကေလးဦးေရရဲ႕ ၃ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ဟာ ေက်းလက္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ားျဖစ္ၿပီး ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ဟာ ၿမိဳ႕ျပကေလးအလုပ္သမားမ်ား ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းကေလးအလုပ္သမားေစ်းကြက္မွာ ၁၅ ႏွစ္မွ ၁၇ ႏွစ္ထိ ကေလးေတြဟာ ကေလးအလုပ္သမားအျဖစ္ အမ်ားဆံုးအလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကရတဲ့ အသက္အပိုင္းအျခားမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ားစုကေတာ့ မူလတန္းေက်ာင္း အဆင့္သာၿပီးေျမာက္ေၾကာင္းကိုလည္း စစ္တမ္းေတြအရ က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာေတြ႔ရွိရပါတယ္” 

ကေလးအလုပ္သမားေတြ အျမစ္ျပတ္ဖယ္ရွားနိုင္ေရးနဲ႔ ကေလးေတြအတြက္ အနၱရာယ္ရွိတဲ့ အလုပ္ေတြကို စာရင္းျပဳစုေပးနိုင္ေရးအတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔လည္း ညႊန္ျကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးညြန္႔ဝင္း က ေျပာပါတယ္။

လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ တိုးတက္ေရးလႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ရဲ႕ ဒါရိုက္တာ ေဒၚစိုးစိုးဦးကေတာ့ ဒီႏွစ္ပိုင္းေတြမွာ ကေလးအလုပ္သမားေတြ ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ကေလးအလုပ္သမား ပိုတိုးလာတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တိုင္းျပည္ရဲ႕စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈနဲ႔ အလုပ္ေတြအရမ္းရွားပါးလာတဲ့အတြက္။ ဥပမာ နယ္ေတြမွာဆိုရင္ သိမ္းဆည္းခံေျမေတြမ်ားေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ ရာသီဥတုေၾကာင့္ျဖစ္တာေတြရွိတယ္။ NGO အဖြဲ႔အစည္းေတြေပၚလာတဲ့အတြက္ ဒီဘက္မွာေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးေတြေတာ့ ပိုၿပီးရလာၾကတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္ကေန ဘယ္အခ်ိန္အလုပ္ လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္ဆိုတဲ့အခြင့္အေရးတခုရသလို ကေလးအလုပ္သမားေတြ ပညာသင္ၾကားေရးလုပ္ေနတဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ပညာသင္ခြင့္ရလာၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းျပင္ပ ပညာသင္ၾကားေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး NGO ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ လုပ္ေနတယ္”

ကေလးအလုပ္သမားေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ အျပစ္ေပးအေရးယူတဲ့အပိုင္းကို ဦးတည္ခ်က္မထားဘဲနဲ့ သူတို့ရေနတဲ့ဝင္ေငြကို အစားထိုးနိုင္ဖို့ ဘယ္လိုအလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ ဖန္တီးေပးမလဲ၊ သူတို႔ ပညာသင္ၾကား ခြင့္ အခြင့္အလမ္းရေအာင္ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ေပးမလဲဆိုတာ ဦးတည္ၿပီးေတာ့ လုပ္သြားမယ္လို႔လည္း အလုပ္ရံုနွင့္ အလုပ္သမားဥပေဒ စစ္ေဆးေရးဦးစီးဌာနညႊန္ခ်ဳပ္ရဲ႕ အမွာစကားမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ကိုို တကယ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းတခုကို ေဒၚစိုးစိုးဦးက အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“ေအာက္ေျခကေနစၿပီးျပင္ရမယ္။ လယ္သိမ္း ေျမသိမ္းေတြ ရပ္မယ္။ နယ္ေတြမွာကအစ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အေရးေတြ ဖန္တီးေပးမယ္။ ဥပမာ သူ႔ရဲ႕ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ စက္မႈဇုုန္လိုမ်ိဳး၊ အထည္ခ်ဳပ္လိုမ်ိဳး၊ စက္ရံုလိုမ်ိဳး သူတို႔ ေဒသေတြမွာ ဖြင့္ေပးမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ က်မတို႔ ကေလးအလုပ္သမားကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တယ္”

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ကေလးအလုပ္သမားေတြကို စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑တြင္ ၆ဝ ဒႆမ ၅ ရာခိုင္နႈန္း၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ က႑မွာ ၁၂ ရာခိုင္နႈန္း ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနတာကို အမ်ားဆံုးေတြ႔ရေၾကာင္း အလုပ္သမား၊ လူဝင္မႈႀကီးျကပ္ေရးနွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဝန္ႀကီးဌာနစာရင္းေတြအရ သိရပါတယ္။

ကမၻာေပၚမွာ ကေလးအလုပ္သမား ၁၅၂ သန္းရွိေနၿပီး ၇၃ သန္းဟာ ေဘးအနၱရာယ္ရွိတဲ့  ဒါမွမဟုတ္ ေဘးျဖစ္ေစတဲ့ အလုပ္ေတြကို လုပ္ကိုင္ေနၾကရသလို  အျခားကေလးေတြထက္ ခံစားခြင့္ဆံုးရံႈးေနပါတယ္။

(RFA ဝိုင္းေတာ္သူ မခက္မာ စုစည္းတင္ျပသည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔