ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈယႏၱရားအဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ကုလခန္႔အပ္

2019-04-03
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈယႏၱရားအဖြဲ႔ ဥကၠ႒အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရတဲ့ အေမရိကန္ ေရွ႕ေန Nicholas Koumjian ကို ေတြ႔ရစဥ္
ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈယႏၱရားအဖြဲ႔ ဥကၠ႒အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရတဲ့ အေမရိကန္ ေရွ႕ေန Nicholas Koumjian ကို ေတြ႔ရစဥ္
Photo: ASSOCIATED PRESS

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈယႏၱရားအဖြဲ႔ ဥကၠ႒အျဖစ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ေရွ႕ေန Nicholas Koumjian ကို ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ အန္တိုနီယို ဂူတာရက္စ္ က ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။

ဧၿပီလ ၂ ရက္ေန႔က ခန္႔အပ္လိုက္တာျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢက အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရံုးက မေန႔က ေၾကညာလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကစလို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြကို ျမန္မာစစ္တပ္က ဖိႏွိပ္တာေတြနဲ႔ တစ္ျခား တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ႏိုင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္မႈ တရားရံုးကို တင္ျပရမွာလည္းျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

Mr. Koumjian ဟာ ၂၀၁၃ ခုနွစ္က ကေမၻာဒီးယား၊ ယူဂိုစလားဗီးယားႏိုင္ငံေဟာင္း၊ အေရွ႕တီေမာ၊ Bosnia နဲ႔ Herzegovina စတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရာဇဝတ္မႈေတြ ေဖာ္ထုတ္တဲ့ေနရာေတြမွာ အဓိက ပါဝင္ခဲ့တဲ့ အမႈလိုက္ေရွ႕ေန တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။

သူဟာ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး ဥပေဒနဲ႔ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားစီရင္ေရးေလာကေတြမွာ အေတြ႔အၾကံဳအျပည့္အ၀ရွိသူ ျဖစ္တယ္လို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရံုးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ Mr. Koumjian ဟာ ICC ႏိုင္ငံတကာရာ ရာဇဝတ္ခံုရံုးတရားစီရင္ေရးမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ အေတြ႕အၾကံဳရွိသူတစ္ေယာက္လို႔ သိရပါတယ္။

တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ဗုိလ္မႈးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းကေတာ့ တပ္မေတာ္ကလည္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးမွာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးခံုရံုးအျဖစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ျမတ္ေက်ာ္ကို ဥကၠ႒ အျဖစ္န႔ဲ ဖြဲ႔စည္းေပးထားတာမို႔ အခ်က္အလက္ေတြကို အဲဒီခံု အဖြဲ႕ဆီ ေပးပို႔နိုင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

အခုလိုခန္႔အပ္လိုက္တာကို အစိုးရတပ္မေတာ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားေနသူေတြ၊ ျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ ကန္႔ကြက္လိုက္ၾကပါတယ္။

အခုလို ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အာဆာအၾကမ္းဖက္မႈေတြေနာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္ရဲ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြက စစ္ဆင္ေရးဆင္ႏႊဲရာမွာ မြတ္စလင္ေတြကို လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ တာေတြကို စံုစမ္းေလ့လာဖို႔အတြက္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တပ္မေတာ္ကလည္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးမွာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးခံု ရံုးအျဖစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ျမတ္ေက်ာ္ကို ဥကၠ႒ အျဖစ္န႔ဲ ဖြဲ႔စည္းေပးထားတာမို႔ အခ်က္အလက္ေတြကို အဲဒီခံု အဖြဲ႔ဆီ ေပးပို႔နိုင္တယ္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံက လြတ္လပ္တဲ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ျဖစ္ပါတယ္၊ အစိုးရေရာ တပ္မေတာ္ကလည္း ေျပာၿပီးသား၊ ICC နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔သေဘာထားကို ထပ္ေျပာစရာကိုမလိုေတာ့ဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မရွိေအာင္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႔ ပိုၿပီးေတာ့ညီေအာင္ တပ္မေတာ္ကဖြဲ႔ စည္းထားတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးခံုရံုးကို အခ်က္အလက္ေတြ တင္ျပႏုိင္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ထုတ္ျပန္ထား တာရွိပါတယ္၊ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ ရခိုင္၊ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ဟာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထပ္မံစစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ဖို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးခံုရံုးကို မတ္လ ၂၈ ရက္မွာ ဖြဲ႔ခဲ့တာရွိတယ္၊ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔လည္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔ အခ်က္အလက္ေတြကို အီးေမးေတြ စာတိုက္ကေန ေပးပို႔ႏုိင္ဖို႔ မေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္"

ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တာေတြကို လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ျမန္မာအစိုးရက အေရးယူတာေတြမရွိ ေသးတာမို႔ ကုလသမဂၢကေန ေနာက္ထပ္ဖိအားေပးလုပ္ေဆာင္လာတဲ့အေနအထားလို႔လည္း ယူဆ ၾကပါတယ္။

တကယ့္ေျမျပင္ကရတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြမဟုတ္ဘဲ အစြန္းတစ္ဖက္ကရတဲ့ သတင္းအခ်က္ အလက္ေတြကိုသာ တင္ျပလာမယ့္အဖြဲ႔ျဖစ္တာမို႔ ကန္႔ကြက္တယ္လို႔ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ပါတီ ေျပာခြင့္ရသူ ေဒါက္တာ မ်ိဳးညြန္႔က ေျပာပါတယ္။

"ကၽြန္ေတာ္တို႔က နဂိုကတည္းကိုက FFM ကို ခန္႔အပ္ကတည္းကိုက ကန္႔ကြက္ခဲ့တာပါခင္ဗ်၊ ဒီေပၚ မွာျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ျဖစ္တည္မႈအားလံုးကိုလည္း ကန္႔ကြက္ပါတယ္၊ သက္ဆိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံႏွစ္ခုလံုးကို စနစ္ တက်စစ္ေဆးတာမရွိဘဲ တစ္ဖက္ကရတဲ့ သတင္းေတြကို အစီရင္ခံစာတင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာအတြက္ကို လံုးဝသေဘာမတူပါဘူး"

အဲဒီအဖြဲ႔ဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကစၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္က မြတ္စလင္ေတြကို ျမန္မာစစ္တပ္က ဖိႏွိပ္ဆက္ဆံ ခဲ့တာေတြ၊ က်န္တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တာေတြကို ေလ့လာစံု စမ္းရမွာလည္း ျဖစ္တယ္လို႔ ကုလသမဂၢ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးကိစၥဟာ ျပည္တြင္းေရးျပႆနာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းကသာ ေျဖရွင္းရမွာမိို႔ အခုလို ႏိုင္ငံတကာက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္တာကို ကန္႔ကြက္တယ္လို႔လည္း ျပည္ေထာင္စုၾကံ႕ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ ေျပာခြင့္ရသူ ေဒါက္တာ နႏၵာလွျမင့္က ေျပာပါတယ္။

"ရခိုင္အေရးဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပည္တြင္းအေရးျဖစ္တာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းထဲရွိၿပီး ဥပေဒနဲ႔ပဲ တပ္ မေတာ္၊ အစိုးရ၊ ေဒသခံ ျပည္သူလူထုတို႔နဲ႔ပဲ ေျဖရွင္းသြားရမွာပဲ၊ တည္ဆဲဥပေဒေတြ ရိွၿပီးသားပဲေလ၊ ကိုယ့္ျပည္တြင္းေရးကို ေျဖရွင္းႏိုင္ရဲ႕သားနဲ႔ UN ေခါင္းစဥ္ေအာက္ကေန ႏုိင္ငံတကာအေရးအျဖစ္ ဆြဲ တင္ၿပီး ျပည္တြင္းေရးကို ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္တာမွန္သမွ်ကိ္ု ကၽြန္ေတာ္တို႔ပ ါတီကလက္မခံဘူး"

အေမရိကန္၊ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈကေန လြတ္ကင္းတ့ဲႏုိင္ငံေတြက ကို္ယ္စားလွယ္ေတြကို ခန္႔အပ္မွသာ ဘက္လိုက္မႈ ကင္းႏုိင္တာမို႔ အခုဒီအဖြဲ႔က လုပ္ေဆာင္မယ့္အစီ အစဥ္ေတြကို ယံုၾကည္မႈမရွိဘူးလို႔ အာရွ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦး က ေျပာပါတယ္။

"ဒီျမန္မာႏိုင္ငံအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးဆိုရင္ အေမရိကန္ရယ္ ဥေရာပရယ္ အဲဒီႏိုင္ငံေတြကလြဲလို႔ တစ္ ျခားႏုိင္ငံေတြက ဥပေဒပညာရွင္ေတြကို ခန္႔အပ္တာ ဝန္ေပးတာက ပိုေကာင္းလိမ့္မယ္ ဥပမာအားျဖင့္ ပညဲရိုးတို႔လို ကင္တားနားတို႔လို လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံေတြက ပုဂၢိဳလ္ေတြ အေမရိကန္ရဲ႕လႊမ္းမိုးမႈ လည္းမရွိဘူး၊ ဥေရာပရဲ႕လႊမ္းမိုးမႈလည္း မရိွဘူး။ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈလည္းမရိွတဲ့ ႏိုင္ငံ ေတြကသူေတြကို ခန္႔အပ္ရင္ပိုၿပီးေတာ့ သင့္ေတာ္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္၊ ဒီလိုမ်ိဳး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လာၿပီးေတာ့စစ္ေဆးမယ္ဆိုတာက ဘက္လိုက္မႈေတြရွိမယ္လို႔ထင္တယ္၊ တရားမွ်တမႈမရွိႏုိင္ဘူးလို႔ ထင္တယ္၊ အေမရိကန္ကက်ဴးလြန္ေနတဲ့စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ICC ဆိုတဲ့ရံုးစစ္ေဆး ေရးအဖြဲ႔ကိုေတာင္ ဝင္ခြင့္မျပဳခဲ့ဘူး"

အေမရိကန္ႏုိုင္ငံကေရွ႕ေန Mr Nicolas Koumjian ကို ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈယႏၱရားအဖြဲ႔ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ အန္တိုနီယို ဂူတာရက္စ္ က ခန္႔အပ္လိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အျမဲတန္းအတြင္းဝန္ ဦးျမင့္သူ ကို RFA က အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမယ့္လည္း မရခဲ့ပါဘူးခင္ဗ်ာ။

ဒီသတင္းကုိ RFA သတင္းေထာက္ ကုိေက်ာ္သူ ေပးပုိ႔တာပါ။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔