သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္

2018-11-27
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး လြတ္ေျမာက္ေစဖုိ႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က ပ်ဥ္းမနားၿမိဳ႕ ကုိးဆူဘုရားမွာ ေနျပည္ေတာ္အေျခစုိက္ သတင္းေထာက္ေတြ လက္ပတ္စည္းၿပီး ဆုေတာင္းပြဲျပဳလုပ္ခဲ့စဥ္
ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး လြတ္ေျမာက္ေစဖုိ႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က ပ်ဥ္းမနားၿမိဳ႕ ကုိးဆူဘုရားမွာ ေနျပည္ေတာ္အေျခစုိက္ သတင္းေထာက္ေတြ လက္ပတ္စည္းၿပီး ဆုေတာင္းပြဲျပဳလုပ္ခဲ့စဥ္
Photo: Win Ko Ko Latt/RFA



ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရပ္သားအစုိးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈကုိ ေျပာင္းလဲခဲ့ေပမဲ့ အရင္စစ္အစုိးရလက္ထက္တုန္းကလုိ ဖိႏွိပ္မႈပုံစံေတြကုိ ျပန္လွည့္ေနတယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ အရပ္ဖက္အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖဲြ႔က သတိေပးလုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္လို တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြဟာ စစ္အစိုးရလက္ထက္ကထက္ ပိုၿပီးလြတ္လပ္မႈရွိတယ္လို႔ ေျပာဆုိထားပါတယ္။ အေသးစိတ္ကို RFA   ဝိုင္းေတာ္သူမနႏၵာခ်မ္းက တင္ျပထားပါတယ္။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္
(မနႏၵာခ်မ္း)

Civicus လို႔ေခၚတဲ့ အရပ္ဖက္အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႔ရဲ႕ ဒီႏွစ္ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အရပ္ဖက္ အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ အရပ္သား တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကုိ ဖိႏွိပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြစာရင္းမွာ ထည့္သြင္းထားတာပါ။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ စုေဝးခြင့္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ သင္းပင္း ဖြဲ႔စည္းခြင့္ေတြကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကန္႔သတ္ထားတဲ့အတြက္လည္း အေျခအေနေတြက ဆိုးရြားလာေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

အခုလုိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရပ္ဖက္အခြင့္အေရးကို ေလးစားမႈ မရွိတဲ့အေပၚ သိပ္ကို စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ Civicus အဖြဲ႔ရဲ႕ သုေတသနမႉး Josef Benedic က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံက ဒီမုိကေရစီေရး တုိးတက္မႈေတြ ေနာက္ျပန္ဆုတ္လာတဲ့ အေျခအေနအေပၚ CIVICUS အေနနဲ႔ စုိးရိမ္မိပါတယ္။ အရပ္ဖက္ လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ အရပ္သားေတြရဲ႕ အခန္းက႑ က်ဥ္းေျမာင္းလာေနတယ္လုိ႔လည္း ခံစားမိပါတယ္။ ဒါဟာ အင္မတန္မွ စုိးရိမ္စရာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအဝိုင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အရပ္ဖက္ အဖဲြ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔ ေဒသခံ အရပ္ဖက္ အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကုိ ဒီထက္ပုိၿပီး ပံ့ပုိးသြားဖုိ႔ လုိပါတယ္”

လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္သူေတြနဲ႔ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒ၊ ဆက္သြယ္ေရး အက္ဥပေဒပုဒ္မ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ အက္ဥပေဒေတြနဲ႔ ဖမ္းဆီး အေရးယူ ေထာင္ခ်ေနတာေတြကိုလည္း ၂ ႏွစ္တာ အခ်ိန္ယူခဲ့တဲ့ ေလ့လာခ်က္ေတြမွာ ေတြ႔ရွိခဲ့ရတယ္လို႔လည္း Civicus အဖြဲ႔ရဲ႕ သုေတသနမႉး Josef Benedict က ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း စိုးရိမ္တဲ့အေၾကာင္း - ဥပမာအေနနဲ႔ Reuters သတင္းေထာက္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ကိုဝလံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦး တို႔ အမႈအပါအ၀င္ ျမန္မာႏုိင္ငံေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆႏၵျပၾကသူေတြ ဖမ္းဆီးခံရတာနဲ႔ ကခ်င္၊ ရွမ္း နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရပ္ဖက္အခြင့္အေရး တိုးတက္လာေအာင္ - NLD အစိုးရဘက္က လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း Josef Benedict က ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

“ပထမတခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာမွာ လုိက္နာရမယ့္ တာဝန္ရွိတဲ့အတုိင္း - ဖိႏွိပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံေတာ္ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္အက္ဥပေဒ၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အရပ္ဖက္ အခြင့္အေရးေတြ ကုိ ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ျပန္လည္ သုံးသပ္ဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြနဲ႔ Reuters သတင္းေထာက္ေတြလုိ ဖမ္းဆီးအေရးယူထားသူေတြကုိ လႊတ္ေပးဖုိ႔လည္း ေတာင္းဆုိပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တျခား ကိစၥေတြအတြက္ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ၾကတဲ့ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြအေပၚ စဲြဆုိထားတဲ့ အမႈေတြကုိ ျမန္မာအစုိးရ က ႐ုပ္သိမ္းဖုိ႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္”

ျမန္မာျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုဝန္ႀကီး ဦးေအာင္လွထြန္းကေတာ့ - သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္လို တခ်ိဳ႕ လက္ရွိ အေျခအေန ေတြက စစ္အစိုးရလက္ထက္ကနဲ႔ မိုးနဲ႔ေျမကြာတယ္လို႔ တံု႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

“ဘယ္လိုစံေတြနဲ႔ တုိင္းတာသလဲေတာ့ မသိဘူးခင္ဗ်။ က်ေနာ္ အဲဒီအေပၚမွာ အရင္ကလည္း ေျပာဖူးပါတယ္။ တုိင္းတာတဲ့ ေပတံေတြ စံေတြ အဲဒီေပၚမွာလည္း မူတည္လိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္နားလည္တာတခုက လူေတြမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာေပါ့ေလ။ ဥပမာ - စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ ရွိတာပဲ၊ ဆႏၵျပေနၾကတာပဲေလ။ မီဒီယာသမားေတြကလည္း သတင္းယူေနၾကတယ္။ ေဝဖန္ေနၾကတယ္။ အရင္က ဘယ္ အဲ့လို လုပ္လို႔ရပါ့မလဲ။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ အခက္ခဲေတာ့ ရွိမွာေပါ့ေလ။ ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုးရလက္ထက္ကနဲ႔ ဘာမွ ႏိႈင္းလို႔ေတာင္ မေကာင္းပါဘူး။ မႏိႈင္းအပ္တဲ့ဟာပါ။ က်ေနာ္က အဲဒီကာလမွာ ရင္တထိတ္ထိတ္နဲ႔ လုပ္ခဲ့ရတာကိုး။ စစ္အစိုးရလက္ထက္က ဘယ္ လုပ္လို႔ရပါ့မလဲ။ တခ်ိဳ႕ သတင္းသမားေတြကို က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက တခ်ိဳ႕က တည္ဆဲဥပေဒတခ်ိဳ႕ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားပံုရပါတယ္။ ဥပေဒတခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္။ အဲဒါ ေမ့ေဖ်ာက္ထားလို႔ မရပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔မွာ အခြင့္အလမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြရွိတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဘယ္လိုမွ ခ်ိဳးေဖာက္လို႔ မရပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ဥပေဒေတြကို ျပင္ဆင္ သံုးသပ္ေနတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဥပေဒအသစ္ ေရးဆြဲေနတာလည္း ရွိပါတယ္ခင္ဗ်။ အေရးႀကီးတာ ဥပေဒကေတာ့ ဘယ္ႏုိင္ငံသားတုိင္းမဆုိ လုိက္နာရတာပါပဲ။ သတင္းသမား ဆိုတာကလည္း ႏိုင္ငံသားပါပဲ”


Civicus အရပ္ဖက္အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႔ရဲ႕ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာမွာ - ႏုိင္ငံေပါင္း ၂ဝဝ ေက်ာ္က အေျခအေနေတြ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ေျမပံုေပၚမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ လံုးဝ ပိတ္ပင္ထားတဲ့ ႏုိင္ငံေတြကို အနီေရာင္နဲ႔ ေဖာ္ျပထားၿပီး၊ ဖိႏွိပ္တဲ့ႏုိင္ငံေတြကိုေတာ့ လိေမၼာ္ေရာင္၊ အျပည့္အဝ လြတ္လပ္တဲ့ႏုိင္ငံေတြကိုေတာ့ အစိမ္းေရာင္ရင့္ရင့္နဲ႔ ခြဲျခား ျပထားပါတယ္။

အာရွမွာ အရပ္ဖက္အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကေတာ့ ကမာၻေပၚမွာ အြန္လုိင္းဆင္ဆာ ျဖတ္ေတာက္ တင္းက်ပ္မႈ အမ်ားဆုံးအျဖစ္နဲ႔လည္း အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာေတာ့ - စစ္အစိုးရက အာဏာဆက္ၿပီး ထိန္းထားႏုိင္ဖို႔အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပတဲ့သူေတြကို ဖမ္းဆီး အေရးယူတာေတြ ဆက္လုပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုထားပါတယ္ရွင္။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔