Google và Trung Quốc: cuộc chiến thương mại? (phần 2)

Lần trước, chúng ta đã nói đến quyết định của Google ngưng kiểm duyệt thông tin trên công cụ tìm kiếm và phản ứng của chính phủ Trung Quốc đối với quyết định này cũng như những khó khăn mà các công ty nước ngoài gặp phải khi làm ăn với Trung Quốc. Hệ quả theo sau chuyện này là gì? Các tập đoàn công ty khác có theo chân Google rút ra khỏi Trung Quốc hay không, và liệu có một cuộc chiến tranh thương mại nổ ra giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong tương lai? Mời quý vị tiếp tục theo dõi.
Ngọc Trân, thông tín viên RFA
2010.04.03
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Theo dõi, kiểm sóat chặt chẽ trên internet. Ảnh minh họa Theo dõi, kiểm sóat chặt chẽ trên internet. Ảnh minh họa
AFP photo

Theo chân Google

Google không phải là công ty Internet đầu tiên của Mỹ gặp khó khăn khi làm ăn ở Trung Quốc. Đã có nhiều công ty internet hàng đầu đến làm ăn ở nước này và đã vấp phải các quy định hà khắc từ phía chính quyền để rồi phải thất vọng ra đi, như eBay trước đây.
Mặc dù các quan chức chính phủ Trung Quốc nói rằng quyết định rút lui của Google chỉ là trường hợp ngoại lệ của một công ty và không ảnh hưởng tới các công ty nước ngoài, thế nhưng thực tế cho thấy không phải như vậy.

Trung Quốc (CNNIC) yêu cầu công ty này (Go Daddy) cung cấp thông tin chi tiết cá nhân về khách hàng của họ. Chẳng hạn như, ngoài họ tên, địa chỉ, số điện thoại, email, Go Daddy còn phải lấy ảnh chụp thẳng mặt cả đầu và vai của khách hàng, số đăng ký kinh doanh và các loại giấy tờ khác.

Go Daddy, công ty cung cấp dịch vụ tên miền lớn nhất thế giới, mới đây loan báo, công ty này ngưng bán tên miền .cn và sẽ rời khỏi Trung Quốc. Go Daddy cho biết, Trung tâm Thông tin mạng Internet của chính phủ Trung Quốc (CNNIC) yêu cầu công ty này cung cấp thông tin chi tiết cá nhân về khách hàng của họ. Chẳng hạn như, ngoài họ tên, địa chỉ, số điện thoại, email, Go Daddy còn phải lấy ảnh chụp thẳng mặt cả đầu và vai của khách hàng, số đăng ký kinh doanh và các loại giấy tờ khác.
Phát biểu trong buổi điều trần trước ủy ban của Hạ viện Hoa Kỳ hôm thứ tư vừa qua, bà Christine Jones, Phó chủ tịch công ty nói: "Vì những lý do đó, chúng tôi quyết định ngừng cung cấp tên miền .cn mới, kể thời điểm này. Go Daddy không muốn trở thành mật vụ cho chính phủ Trung Quốc."

Trụ sở Công ty Google ở Bắc Kinh, Trung Quốc
Trụ sở Công ty Google ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ảnh chụp hôm 14-01-2010.
AFP photo
Một công ty cung cấp tên miền khác là Network Solutions cũng cho biết họ sẽ rút khỏi Trung Quốc với cùng lý do. Phát ngôn của công ty, bà Susan Wade nói:  "Dĩ nhiên quyết định đó ảnh hưởng đến công việc làm ăn của chúng tôi, nhưng thật là vô lý khi công ty hoạt động theo các quy định mới của họ."

"Vì những lý do đó, chúng tôi quyết định ngừng cung cấp tên miền .cn mới, kể thời điểm này. Go Daddy không muốn trở thành mật vụ cho chính phủ Trung Quốc."
Bà Christine Jones, Phó chủ tịch Cty. Go Daddy

Tuần trước, ông Michael Dell, Chủ tịch công ty Dell Corporation, tập đoàn máy tính lớn thứ ba trên thế giới về mức tiêu thụ, cũng đã gặp Thủ tướng Ấn Độ để bàn việc chuyển các hoạt động sang nước này. Mặc dù ông Dell chưa cho biết là công ty ông có rút khỏi Trung Quốc hay không, nhưng ông nói với Thủ tướng Ấn Độ rằng, ông muốn “dọn sang những khu vực có môi trường an toàn hơn, điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và có một hệ thống luật pháp chặt chẽ hơn”.
Các công ty nêu trên cho biết, việc rút lui khỏi Trung Quốc không liên quan gì đến quyết định của Google. Điều đó cho thấy môi trường kinh doanh ở Trung Quốc không còn hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài.

Chiến tranh thương mại?

Sau hành động của Google, nhiều người cho rằng có thể xảy ra một cuộc chiến thương mại về tin học giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Mới đây, ông Gil Kaplan, cựu Phụ tá Bộ trưởng Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã phản ứng mạnh mẽ trên tờ báo Huntington Post trong một bài viết của ông có tựa đề “Nếu Trung Quốc đóng cửa các công ty internet của Mỹ, chúng ta cũng nên đóng cửa các công ty máy tính của họ”.
Ông Kaplan nói rằng, việc Trung Quốc kiểm duyệt thông tin không chỉ là vấn đề về tự do ngôn luận mà là rào cản thương mại đối với kinh tế Hoa Kỳ. Mỹ đã mở cửa cho thị trường Trung Quốc, tạo công ăn việc làm cho hơn 100 triệu công nhân Trung Quốc, nhưng nước này đã ngăn chặn việc làm ăn của các công ty Hoa Kỳ. Việc Google cũng như eBay và các công ty khác rút khỏi Trung Quốc trước đây, đã ảnh hưởng tới việc làm của hàng chục ngàn nhân viên các công ty, tức là ảnh hưởng tới nền kinh tế của Mỹ.

Trung Quốc kiểm duyệt thông tin không chỉ là vấn đề về tự do ngôn luận mà là rào cản thương mại đối với kinh tế Hoa Kỳ. Mỹ đã mở cửa cho thị trường Trung Quốc, tạo công ăn việc làm cho hơn 100 triệu công nhân Trung Quốc, nhưng nước này đã ngăn chặn việc làm ăn của các công ty Hoa Kỳ.
Ô.Gil Kaplan

Một vài công ty đang có đại lý bên Trung Quốc
Một vài công ty đang có đại lý bên Trung Quốc. RFA graphic
RFA graphic
Ông Kaplan phàn nàn rằng, hầu hết các hardware về máy vi tính đều được sản xuất ở Trung Quốc và được tự do vào thị trường Hoa Kỳ, trong khi các software về internet được sản xuất và phát triển ở Hoa Kỳ thì lại bị cấm vào Trung Quốc. Vì vậy, Trung Quốc đã tạo ra được nhiều công ăn việc làm, phát triển kinh tế nên không bị khủng hoảng. Trong khi kinh tế Hoa Kỳ thì bị thu hẹp lại, các hãng sản xuất bị đóng cửa và các doanh nghiệp phải chịu thiệt thòi vì bị từ chối làm ăn ở thị trường Internet lớn nhất thế giới.
Ông viết: “chính phủ Trung Quốc chỉ muốn làm ăn hoàn toàn một chiều, theo cách mà Trung Quốc phát triển kiến thức, công nghiệp và dự trữ thương mại, trong khi chúng tôi chẳng được gì cả”.
Mới đây, khi được hỏi về hành động của Google và các công ty Hoa Kỳ muốn rút lui khỏi đất nước đông dân nhất này, ông Sander Levin, Dân biểu Hoa Kỳ thuộc đảng Dân chủ, trả lời:

Tôi hỗ trợ những điều mà các công ty Hoa Kỳ đang làm. Cần phải gây sức ép lên Trung Quốc bởi vì không dễ dàng gì để họ thay đổi. Họ nói về tự do thương mại, không thể có tự do thương mại khi họ không cho tự do trao đổi thông tin và vấn đề nằm ở đây.
Ô. Sander Levin, Dân biểu

"Tôi hỗ trợ những điều mà các công ty Hoa Kỳ đang làm. Cần phải gây sức ép lên Trung Quốc bởi vì không dễ dàng gì để họ thay đổi. Họ nói về tự do thương mại, không thể có tự do thương mại khi họ không cho tự do trao đổi thông tin và vấn đề nằm ở đây. Cũng có vấn đề về quyền con người ở Trung Quốc, nhưng cả hai vấn đề thương mại và quyền con người, chính sách của Trung Quốc không phù hợp cho các doanh nghiệp Mỹ và tôi nghĩ rằng nó cũng không phù hợp cho quyền con người."
Nhiều người cho rằng Trung Quốc đang mạo hiểm khi đẩy các công ty internet hàng đầu thế giới ra khỏi nước này. Mặc dù điều đó có thể giúp đảng Cộng sản Trung Quốc giữ vững vị trí độc quyền lãnh đạo, nhưng ngược lại nó gây nguy hiểm cho việc mở rộng kinh tế, đã giúp nước này phát triển rất nhanh trong thời gian qua.
Liên quan tới vấn đề này, ông James Fallows, phóng viên tờ Atlantic trả lời phỏng vấn trên đài BBC, nói rằng:

Ông John Bolton, biên tập viên tờ Wall Street Journal và là cựu Đại diện Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc, đã kêu gọi chính phủ Obama hỗ trợ các doanh nghiệp Hoa Kỳ như Google để "họ không phải hành động một mình".

"Gần đây Google được xếp hạng là thương hiệu số một trên thế giới. Họ cảm thấy đủ ảnh hưởng để đưa ra một nguyên tắc cũng như đủ mạnh để gây ảnh hưởng tớiTrung Quốc. Một cuộc tranh luận quan trọng giữa các sinh viên và trí thức rằng, nó có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc khi tạo ra môi trường làm ăn mà Google cảm thấy không còn có thể làm ăn được nữa. Tôi nghĩ rằng sẽ có hậu quả quanh vấn đề này."
Thứ năm tuần qua, ông John Bolton, biên tập viên tờ Wall Street Journal và là cựu Đại diện Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc, đã kêu gọi chính phủ Obama hỗ trợ các doanh nghiệp Hoa Kỳ như Google để "họ không phải hành động một mình".
Trong khi đó, dân biểu đảng Cộng hòa, ông Chris Smith nói rằng, chính phủ nên đóng vai trò quan trọng hơn trong việc thách thức các nước ngăn chặn truy cập vào các trang web. Bốn năm trước đây, ông Smith đã soạn thảo Dự luật Tự do mạng Toàn cầu, dự luật đòi hỏi Bộ Ngoại giao Mỹ lên danh sách hàng năm về "các quốc gia hạn chế internet" và yêu cầu các công ty Mỹ thông báo cho Bộ Ngoại giao trước khi tuân theo yêu cầu của các chính phủ nước ngoài.
Liệu các công ty nước ngoài có đồng loạt rút ra khỏi Trung Quốc, cũng như sẽ một cuộc chiến thương mại về tin học nổ ra giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc hay không, mời quý vị theo dõi tin tức trong những ngày kế tiếp.

Theo dòng thời sự:

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang