တနင်္သာရီတိုင်း ရေဖြူမြို့နယ်မှာ စစ်တပ်ခန့်အစိုးရက အကြီးစားစစ်ဆင်ရေးလုပ်ခဲ့ပြီး လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီပေးနေသူ သုံးဦးအပါအဝင် အရပ်သားအနည်းဆုံး ငါးဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရတယ်လို့ Fortify Rights အဖွဲ့က ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်းက ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ တနင်္သာရီတိုင်းကို သွားရောက်ပြီး ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းအပါအဝင် မဟာဗျူဟာ စီးပွားရေးစီမံကိန်းတွေကို လုံခြုံရေးယူဖို့နဲ့ အမှတ် ၈ အမျိုးသားလမ်းမကြီးတစ်လျှောက် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကို ချေမှုန်းဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တယ်လို့ Fortify Rights က ဆိုပါတယ်။
အဲဒီနောက် နှစ်ပတ်ခန့်အကြာမှာ အကြီးစားစစ်ဆင်ရေး စတင်ပြီး အဲဒီစစ်ဆင်ရေးအတွင်း နေအိမ်တွေ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရသလို ဒေသခံ ထောင်နဲ့ချီ နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရတယ်လို့ Fortify Rights က ဆိုပါတယ်။
Fortify Rights အဖွဲ့ရဲ့ စုံစမ်းချက်အရ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ရေဖြူမြို့နယ် ခမောင်းချောင်း ကျေးရွာအနီး စစ်တပ်ခန့်အစိုးရက ခရီးသည်တင်ယာဉ် ခြောက်စီးကို တားဆီးပြီး ယာဉ်မောင်းတွေနဲ့ ခရီးသည်တွေကို ဖမ်းဆီးခဲ့တာပါ။
ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ The Ants လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့ဝင် အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ် အသာ၊ လီယွန်နဲ့ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် မြတ်သူတို့ ပါဝင်ပြီး သူတို့သုံးဦးရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ဧကနိနဲ့ ဝဇွန်းတောကျေးရွာကြားက ဆီအုန်းခြံတစ်ခုမှာ ပြန်တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရုပ်အလောင်းတွေမှာ လည်ပင်း၊ ဦးခေါင်းနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ဒဏ်ရာတွေ ရှိနေပြီး အဲဒီအနီးမှာပဲ အနောက်ဆန်းချီကျေးရွာက စိုက်ပျိုးရေးလုပ်သားတစ်ဦးရဲ့ ရုပ်အလောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ Fortify Rights က ပြောပါတယ်။
Fortify Rights ဟာ ဇူလိုင်လနဲ့ ဩဂုတ်လအတွင်း အသက်ရှင်လွတ်မြောက်လာသူတွေ၊ ဒေသခံတွေနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီပေးသူတွေအပါအဝင် လူ လေးဦးကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သလို သေဆုံးသူတွေရဲ့ ဓာတ်ပုံတွေနဲ့ မီးရှို့ခံထားရတဲ့ နေအိမ် ဓာတ်ပုံတွေကိုလည်း စစ်ဆေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဝဇွန်းတောနဲ့ အနီးဝန်းကျင်ကျေးရွာတွေမှာ နေအိမ်တွေ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဒေသခံတွေရဲ့ ပစ္စည်းတွေလည်း လုယူခံခဲ့ရတယ်လို့ မျက်မြင်သက်သေတွေက ပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ နေအိမ် အလုံး ၂၀ ကနေ ၃၀ ဝန်းကျင်အထိ မီးရှို့ခံခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ဆေးခန်းတစ်ခုနဲ့ နေအိမ်နှစ်လုံးကိုပါ ထပ်မံမီးရှို့ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ ဒေသတွင်း ဆက်လက်လှုပ်ရှားနေတာကြောင့် ဒေသခံတွေ နေရပ်မပြန်နိုင်သေးသလို ပျောက်ဆုံးနေသူတွေကိုလည်း ရှာဖွေနိုင်ခြင်းမရှိသေးတာကြောင့် အမှန်တကယ် သေဆုံးသူအရေအတွက်ဟာ လက်ရှိအတည်ပြုထားတာထက် ပိုများနိုင်တယ်လို့ Fortify Rights က သတိပေးထားပါတယ်။
ဒီစစ်ဆင်ရေးတွေ ဖြစ်ပွားနေတဲ့နေရာဟာ ရုရှားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ ပြန်လည်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်နဲ့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းအနီးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးကတော့ ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်ကို သာမန်စီးပွားရေး စီမံကိန်းတစ်ခုအဖြစ်ပဲ ကြည့်လို့မရတော့ဘဲ စစ်တပ်ခန့်အစိုးရအတွက် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါတဲ့ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်လာနေတယ်လို့ RFA ကိုပြောပါတယ်။
“ထားဝယ် SEZ မှာ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း၊ စွမ်းအင်စီမံကိန်းတွေနဲ့ အဓိကသယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ပါဝင်နေတာကြောင့် စစ်ကောင်စီအတွက် ဒီဒေသကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ဖို့ ပိုအရေးကြီးလာပါတယ်။ ရုရှားနဲ့ စီမံကိန်းတွေ ပြန်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ကြိုးစားလာတဲ့အချိန်မှာ အခုလို စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ တိုးလာတာနဲ့ စီမံကိန်းလုံခြုံရေးကြား ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရုရှားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကြောင့်ပဲ ဒီစစ်ဆင်ရေးတွေ ဖြစ်လာတယ်လို့ တိုက်ရိုက်ကောက်ချက်ချဖို့တော့ နောက်ထပ်အထောက်အထားတွေ လိုပါတယ်။”
ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်ကို မြန်မာနဲ့ ထိုင်းတို့ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာတော့ ရုရှားနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှာလည်း ရုရှားအစိုးရထိန်းချုပ်ထားတဲ့ စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီ Inter RAO နဲ့ မြန်မာဘက်က လောင်းလုံစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကုမ္ပဏီတို့ ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်း ဓာတ်အားပေးစက်ရုံစီမံကိန်းအတွက် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပါတယ်။
Fortify Rights အဖွဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ထားဝယ်စီမံကိန်းမှာ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းအပြင် မဂ္ဂါဝပ် ၆၆၀ ကျောက်မီးသွေးသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံနဲ့ ရေနံချက်စက်ရုံအပါအဝင် အကြီးစားစီမံကိန်းတွေ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။
နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးကတော့ ပဋိပက္ခဖြစ်နေတဲ့ဒေသမှာ အကြီးစားစီမံကိန်းတွေ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ နယ်မြေကို စစ်ရေးနည်းလမ်းနဲ့ ထိန်းချုပ်တာမျိုး ဖြစ်လာရင် ဒေသခံတွေ နေရပ်စွန့်ခွာရတာနဲ့ ပဋိပက္ခ ပိုဆိုးလာနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ရုရှားအပါအဝင် ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်မှာ ပါဝင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမယ့် နိုင်ငံတွေနဲ့ ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့ မြေယာအခွင့်အရေး၊ လုံခြုံရေးနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်တွေကို သေချာစိစစ်ဖို့လိုတယ်လို့လည်း သူက ထောက်ပြပါတယ်။
Fortify Rights အဖွဲ့ကတော့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီပေးသူတွေကို တမင်သတ်ဖြတ်တာ၊ အရပ်သားတွေနဲ့ အရပ်သားပိုင်နေရာတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တိုက်ခိုက်တာတွေဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်နိုင်တယ်လို့ ထောက်ပြထားပါတယ်။
ရေဖြူမြို့နယ်တချို့မှာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ လှုပ်ရှားနေပေမဲ့ အခုဖြစ်စဉ်တွေ ဖြစ်ပွားချိန်မှာ တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ ကျေးရွာတွေထဲ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ သက်သေအထောက်အထား မတွေ့ရဘူးလို့လည်း Fortify Rights က ဆိုပါတယ်။
ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်လို့ စစ်တပ်ခန့်အစိုးရပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တနင်္သာရီတိုင်း၊ လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးသက်နိုင်ကို RFA က တယ်လီဖုန်းနဲ့ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပေမယ့် လက်ခံဖြေဆိုခြင်းမရှိပါဘူး။
ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်နဲ့ စစ်တပ်ခန့်အစိုးရဦးဆောင်တဲ့ တခြားဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းတွေမှာ ပါဝင်ဖို့ စီစဉ်နေတဲ့ အစိုးရတွေနဲ့ ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်မှု မရှိစေဖို့ ဆောင်ရွက်သင့်တယ်လို့ Fortify Rights က တိုက်တွန်းထားပါတယ်။