အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း ထိေရာက္တဲ့ ေတ႔ြဆံုေဆြးေႏြးမႈမရွိဘူးလို႔ တိုင္းရင္းသားေတြသံုးသပ္

2019-06-26
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ညိွႏႈိင္းေရးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္တို႔ရဲ႕ အႀကိဳေတြ႕ဆံုညႈိႏႈိင္းေရး အစည္းအေဝးကို ၂၀၁၈၊ ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္ေန႔က ေနျပည္ေတာ္ NRPC ရံုးမွာ က်င္းပစဥ္
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ညိွႏႈိင္းေရးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္တို႔ရဲ႕ အႀကိဳေတြ႕ဆံုညႈိႏႈိင္းေရး အစည္းအေဝးကို ၂၀၁၈၊ ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္ေန႔က ေနျပည္ေတာ္ NRPC ရံုးမွာ က်င္းပစဥ္
Photo: Myo Win

တပ္မေတာ္က အပစ္ရပ္ထားတဲ့ ေျခာက္လတာကာလအတြင္း အပစ္ရပ္ေဒသေတြမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြ ထဲက တအာင္း လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ TNLA နဲ႔ ကလြဲၿပီး က်န္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တိုက္ပြဲေတြ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လို႔ တဖက္မွာ ေရရွည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြၾကား ထိေရာက္တဲ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြကို ဒီကာလအတြင္း မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။

တအာင္းလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ TNLA၊ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ၊ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ SSPP/SSA ၊ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS/SSA နဲ႔ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ KIA တပ္ေတြ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း၊ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း၊ အေရွ႕ပိုင္းတိုင္း၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းတိုင္းနဲ႔ ႀတိဂံေဒသတိုင္းေတြက စစ္ဌာနခ်ဳပ္ ငါးခုမွာ တပ္မေတာ္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလကုန္ပိုင္းကစၿပီး အပစ္ရပ္ ထားခဲ့တာပါ။

ျခံဳငံုသံုးသပ္ရမယ္ဆိုရင္ ဒီ ေျခာက္လတာကာလအတြင္း တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တိုက္ပြဲေတြ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့သလို KIA နဲ႔ ဆိုရင္ တိုက္ပြဲေတြ လံုးဝမျဖစ္သေလာက္ပဲလို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔႔က ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္း ကေျပာပါတယ္။

တိုက္ပြဲေတြက ေလ်ာ့သြားတဲ့ အေျခအေနေတာ့ ရွိတယ္။

"ျခံဳငံုသံုးသပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အကုန္လံုးနဲ႔က တိုက္ပြဲေတြက ေလ်ာ့သြားတဲ့  အေျခအေနေတာ့ရွိတယ္။ ေကအိုင္ေအနဲ႔ ကေတာ့ မျဖစ္သေလာက္ရွားသြားတဲ့  အေျခအေနရွိတယ္။ ပထမ ေလးလ တာကာလအတြင္း RCSS/SSA နဲ႔ SSPP တို႔ၾကား  တိုက္ပြဲေတြျဖစ္တာရွိတယ္။ သို႔ေသာ္ေနာက္ ႏွစ္လ တာကာလအတြင္းမွာ သူတို႔အခ်င္းခ်င္း တိုက္ပြဲေတြလည္း ေလ်ာ့သြားတယ္။ မရွိသေလာက္ကို ျဖစ္သြားတယ္။  ထူးျခား တာက TNLA နဲ႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ ခုတစ္ပတ္ႏွစ္ပတ္အတြင္းမွာ  နည္းနည္းေလးထိေတြ႔မႈေတြျဖစ္တာရွိတယ္"

KIA နဲ႔ တိုက္ပြဲေတြ ရပ္စဲႏိုင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဒုကၡသည္စခန္း တခ်ိဳ႕က လူေတြကို မူလေနရပ္ေတြကို ေနရာျပန္ခ် ထားေပးႏိုင္တာမ်ိဳးေတြရွိခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ဝိုင္းဝန္းကူညီေပးခဲ့တာမ်ိဳးေတြရွိတယ္လို႔ ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့တာေတြရွိတယ္လို႔ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အေပၚ ကခ်င္ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔က ဦးအင္လ်န္ဆန္းေအာင္ ကို RFA က ေမးၾကည့္ပါတယ္။

"စခန္းတစ္ခုလံုးကို ပိတ္သိမ္းႏိုင္တာမရွိေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ေဒသေတြမွာေတာ့ စစ္ေရွာင္ေတြ သူတို႔သေဘာနဲ႔သူတို႔ သြားခ်င္တဲ့သူေတြကို ေပးသြားတာ၊ ကူညီပံ့ပိုးတာေတြေတာ့ရွိပါတယ္။ စခန္းတစ္ခုလံုးကို ပိတ္သိမ္းတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိေသးဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ စခန္းတစ္ခုမွာရွိတာ ရြာတစ္ရြာတည္းက မဟုတ္ဘူး။ ရြာေတြအမ်ားႀကီး က ရြာတစ္ရြာတည္း ျပန္ရံုနဲ႔ စခန္းတစ္ခုက ပိတ္သိမ္းဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘူး။ အဲလိုေျပာင္းတာက ဝိုင္းေမာ္၊ မိုးေမာက္နဲ႔ မန္စီၿမိဳ႕နယ္ဘက္မွာ ရွိတယ္ေပ့ါဗ်ာ"

အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း တပ္မေတာ္ကလည္း KIA တပ္ေတြ လႈပ္ရွားေနတဲ့ေဒသေတြမွာ အရင္ကလိုလႈပ္ရွားေဆာင္ ရြက္မႈေတြမရွိဘဲ နည္းလာသလို KIA ဘက္ကလည္း တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းေတြနဲ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႔ဆံုတာေတြ မျဖစ္ေအာင္ ေရွာင္ရွားခဲ့တဲ့အတြက္ တိုက္ပြဲေတြ ေလ်ာ့တာကေတာ့အမွန္ျဖစ္တယ္လို႔ ဦးအင္လ်န္ဆန္းေအာင္က ေထာက္ခံေျပာပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္မွာေတာ့ အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း ပထမ ေလးလတာမွာ RCSS နဲ SSPP တို႔ တိုက္ပြဲေတြရွိခဲ့သလို TNLA နဲ႔ အစိုးရတပ္မေတာ္တို႔ၾကားလည္း တိုက္ပြဲေတြရွိခဲ့ပါတယ္။

အစိုးရတပ္မေတာ္ဘက္က TNLA နဲ႔ အခု ဇြန္လထဲေရာက္မွ တိုက္ပြဲေတြရွိလာတာလို႔ဆိုေပမယ့္ TNLA ဘက္ကေတာ့ အပစ္ရပ္ ေျခာက္လတာကာလအတြင္း လစဥ္ အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ တိုက္ပြဲေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

တပ္မေတာ္က အပစ္ရပ္ထားတဲ့ကာလအတြင္း TNLA တပ္ေတြရွိတဲ့ေနရာေတြမွာ စစ္စခန္းေတြ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္တာေတြရွိတယ္လို႔ တအာင္းလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ရဲ႕ ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဗိုလ္မွဴး မိုင္းအိုက္ေက်ာ္ က ေျပာပါတယ္။

"ေျခာက္လအတြင္းမွာ မျဖစ္တဲ့လကမရွိဘူး။ ျဖစ္ေတာ့ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလပိုျဖစ္တယ္။ ဒီေျခာက္လပိုင္းမွာျဖစ္တာက ကြတ္ခိုင္ ၿမိဳ႕နယ္၊ မန္တံုၿမိဳ႕နယ္၊ နမ့္ဆန္ဘက္အျခမ္းရယ္၊ ေက်ာက္မဲဘက္ အျခမ္းရယ္ေပါ့ေနာ္။ အပစ္ရပ္ေၾကညာၿပီးေနာက္မွာ စစ္အင္ အားျဖည့္တင္းမႈေတြလုပ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔သြားလာတဲ့ေဒသမွာ စစ္စခန္းေတြျပန္ၿပီး တည္ေဆာက္တယ္။ က်ေနာ္တို႔လႈပ္ရွားတဲ့ နယ္ေျမ ဒီ နမ့္ခမ္း၊ မူဆယ္၊ကြတ္ခိုင္၊ မန္တံု၊ နမ့္ဆန္၊ ေက်ာက္မဲ၊ မိုးကုတ္၊ မိုးမိတ္၊ သီေပါ၊ နမၼတူဘက္အျခမ္းေတြ အကုန္လံုးေနရာ အစံုပါပဲ။ အခုလမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရွိတဲ့ေနရာအထိ ေတာက္ေလွ်ာက္လိုက္ေနေတာ့ က်ေနာ္တို႔က မလႊဲမေရွာင္သာ ျပန္လည္ပစ္ခတ္ၿပီးမွ တိုက္ပြဲျဖစ္တာေတြရွိတယ္"

တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း TNLA ဘက္က နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္တာ၊ စစ္အင္အားတိုးခ်ဲ႕တာေတြရွိတယ္လို႔ ျပန္လည္ စြပ္စဲြခဲ့ပါတယ္။

အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးႏိုင္ဖို႔ တပ္ေတာ္ဘက္က သက္ဆိုင္ရာနယ္ေျမေတြက စစ္တိုင္းမွဴးေတြပါဝင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးေရးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အစိုးရ တပ္မေတာ္က ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့အဖြဲ႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးႏိုင္ခဲ့တာမရွိပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုဌာန NRPC ကေနတဆင့္ ေျမာက္ပိုင္းလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား တစ္ဖြဲ႔ခ်င္းစီအလိုက္ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ေရးထိုးႏိုင္ေရး ေဆြးေႏြးမႈေတြဟာလည္း ထိေရာက္တဲ့အေျဖမရႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။

အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထိေရာက္တဲ့ ေတြ႔ဆံုမႈေတြမရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ေက်နပ္အား ရေလာက္တဲ့ တိုးတက္မႈမရွိဘူးလို႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ရဲ႕ တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴး ဦးစိုင္းလိတ္ က ေျပာပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ကေတာ့ ေက်နပ္အားရေလာက္ေအာင္ တိုးတက္မႈ တစ္စံုတစ္ရာမရွိဘူး။sailake-snld-350.jpeg

"အပစ္ေတာ့ရပ္ထားတယ္။ ႏိုင္ငံေရးႀကိဳးပမ္းမႈလည္း ဘာမွ မရွိဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈလည္း ဘာမွတိုးတက္ မလာဘူးဆိုရင္ အခ်ိန္ကုန္တာပဲ အဖတ္တင္ပါလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးအတြက္ကေတာ့ ေက်နပ္အား ရေလာက္ေအာင္ တိုးတက္မႈ တစ္စံုတစ္ရာမရွိဘူးလို႔ ျမင္ပါ တယ္ခင္ဗ်။ ဒါဟာႏွစ္ဖက္စလံုးရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအာသီသနဲ႔ ဆိုင္ပါလိမ့္မယ္။ တပ္မေတာ္နဲ႔လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ အေပါက္ဝမွာ ပိတ္ရပ္ေနတဲ့ သေဘာ မ်ိဳးရွိတာကိုး။ တစ္ခုတည္းေသာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေနာက္တစ္ခါ ခြဲမထြက္ရဆိုတဲ့ ႀကိဳတင္ကန္႔သတ္ခ်က္ႀကီးကရွိေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေဆြးေႏြးဖို႔ရာ လမ္းစပိတ္သလို ျဖစ္သြား တာေပါ့ေနာ္"

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၃ဝ ရက္ေန႔က မူဆယ္ေဆြးေႏြးပြဲၿပီးေနာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႔ေတြထပ္ေတြ႔ဖို႔မွာ ေနရာညိွလို႔မရဘဲ အခက္ အခဲေတြျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာေနၾကၿပီး တကယ္တမ္းမွာေတာ့ ေနရာသတ္မွတ္ခ်က္အျပင္ တျခားထုတ္ေဖာ္ေျပာလို႔မရဘဲ ညိွႏႈိင္းမရတဲ့ ျပႆနာေတြလည္းရွိေနတာလို႔ TNLA က ဗိုလ္မွဴး မိုင္းအိုက္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

အစိုးရတပ္မေတာ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အပစ္ရပ္ကာလကို ဆက္လက္ သက္တမ္းတိုးရမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီကာလအတြင္းမွာလည္း ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရ မွာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာၾကပါတယ္။

တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို သံုးသပ္ၿပီးမွ အပစ္ရပ္ကာလကို သက္တမ္းတိုးမယ္၊ မတိုးဘူးဆိုတာ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္မယ္လို႔ ေျပာထားၿပီး ဒီေန႔အထိေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္က ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထားကို ထုတ္ေျပာတာမရွိေသးပါဘူး။

(RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း စုစည္းတင္ျပသည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔