တပ္မေတာ္နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥ EU ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ အျမင္မ်ား

2018-12-11
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ေနျပည္ေတာ္မွာ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ကက်င္းပတဲ့ တပ္မေတာ္ေန႔ကို တက္ေရာက္လာတဲ့ စစ္တပ္အရာရွိတခ်ဳိ႔ကို ေတြ႔ရစဥ္
ေနျပည္ေတာ္မွာ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ကက်င္းပတဲ့ တပ္မေတာ္ေန႔ကို တက္ေရာက္လာတဲ့ စစ္တပ္အရာရွိတခ်ဳိ႔ကို ေတြ႔ရစဥ္
Photo: RFA

ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္တာ ေတ႔ြရွိရတယ္ဆိုတဲ့ ကုလသမဂၢစံုစမ္းေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာပါအေၾကာင္းအရာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြကုိ ပိုမိုထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈေတြ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္ဆုိၿပီး ဥေရာပသမဂၢေကာင္စီက ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ရပ္ ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။

ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြရဲ့ သေဘာထားအျမင္ေတြကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

~~~~~~~~~~~~~

တပ္မေတာ္နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥ EU ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ အျမင္မ်ား

(သီရိမင္းဇင္)

■ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြအတြင္း အေထြေထြ လူ႔အခြင့္အေရး ခိ်ဳးေဖာက္မႈေတြ အက်ယ္ အျပန္႔ ေပၚေပါက္ခဲ့ရာမွာ၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈေတြျဖစ္တယ္လို႔ ဥေရာပေကာင္စီ က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေတ႔ြရွိခ်က္ဟာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ FFM လို႔ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြျဖစ္ျပီး ဒီအေပၚအထူးစိုးရိမ္မိေၾကာင္း၊ တာ၀န္ရွိတဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္တပ္က ထိပ္ပိုင္းအရာရွိေတြအေပၚ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ ထပ္မံတိုးျမွင့္မယ္လို႔လည္း ဥေရာပေကာင္စီရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။

ဒီလိုအေရးယူမယ္ဆုိတဲ့ ဥေရာပသမဂၢေကာင္စီရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ AAPP အတြင္းေရးမွဴး ဦးတိတ္ႏိုင္ က အခုလို ေထာက္ျပပါတယ္။

"လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဥပမာ- လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြပါမယ္၊ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြ ပါႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ကိစၥမ်ိဳးေတြေပါ့၊ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးေတြကို ဘယ္သူကပဲ ခ်ိဳးေဖာက္ ခ်ိဳးေဖာက္ ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့သူကို အေရးယူရမယ္ဆိုတာ အမွန္တရားပဲ၊ ဒါေပမဲ့ ဘယ္သူကခ်ိဳးေဖာက္လဲဆိုတာကို သက္ေသအေထာက္အထားျပဖို႔ေတာ့ လိုပါလိမ့္မယ္၊ ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့သူကို အေရးယူတာမဟုတ္ဘဲနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံလံုးကို Target ထားၿပီး အေရးယူမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ဴးလြန္တဲ့သူေတြအေပၚမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ျမင္ပါတယ္"

ႏိုင္ငံတကာက ပိတ္ဆို႔အေရးယူမွုေတြလုပ္ခဲ့ရင္ ျပည္သူေတြအတြက္ သက္ေရာက္မႈႀကီးမွာျဖစ္လို႔ ႏိုင္ငံႀကီးေတြ အေနနဲ႔ ေသခ်ာစဥ္းစားၿပီး လုပ္ေဆာင္ေစခ်င္ေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသူ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚထုေမ က သူ႔အျမင္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

"ပိတ္ဆို႔ေတြကို တကယ္တမ္း ခံစားရတာက ျပည္သူေတြေပါ့ေနာ္၊ ႏိုင္ငံကိုအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အထက္အရာရွိေတြက ႏိုင္ငံျခားခရီးသြားတာတို႔ မလုပ္ႏိုင္တာကလြဲလို႔ က်န္တဲ့ထိေရာက္မွုေတြက ျပည္သူလူထုပါ၊ ခုမွဒီမိုကေရစီစၿပီး လမ္းပြင့္တဲ့ LDC ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို စီးပြားေရးအရေရာ၊ ဒီမိုကရက္တစ္ဖြံ႔ျဖိဳးၿပီးသားႏိုင္ငံေတြက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူတာက်ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြကို တိုက္ရိုက္သက္ေရာက္တာေတာ့ နည္းပါတယ္၊ ကုန္သြယ္မႈ ပိတ္ဆို႔တာကို တကယ္တမ္းခံရတာက ျပည္သူပါပဲ၊ ဘယ္အဖြဲ႔ကိုမဆို အေရးယူဖို႔ျပစ္မႈ ထင္ရွား တယ္၊ ျမန္မာကလည္း လက္ခံႏိုင္တယ္၊ တကယ္ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို က်မတို႔က မေျပာလိုေပမဲ့ ႏိုင္ငံနဲ႔ခ်ီၿပီး ျပည္သူအေပၚမွာ ထိခိုက္လာမယ့္အရာကိုေတာ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြက ဒါကို ၾကည့္ဖို႔ လိုပါတယ္"

တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ စစ္ဆင္ေရးအျဖစ္ အမ်ိဳးသမီး၊ ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ အရပ္သားေတြကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြလည္း က်ဴးလြန္ခဲ့သလို ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လက ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ စစ္ဆင္ေရးဟာ ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြကို မခဲြျခားဘဲ သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈေတြပါဝင္ခဲ့ၿပီး ဒါေတြဟာ စစ္ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈေတြလို႔ FFM ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ စြပ္စြဲထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအစီရင္ခံစာဟာ လူေပါင္း ၈၇၅ ေယာက္ကို ေမးျမန္းၿပီး ျပဳစုခဲ့တာလို႔လည္း သိရပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈ စြပ္စြဲခ်က္ေတြအတြက္ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ံုး ICC က အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ လြတ္လပ္ၿပီး ဘက္မလိုက္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပင္ဆင္ဖုိ႔အေရးႀကီးေၾကာင္း ေကာင္စီရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ အေလးေပး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ FFM ရဲ့ အစီရင္ခံစာဟာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ခုိင္မာမႈမရွိလို႔ဆိုျပီး ျမန္မာသံအမတ္ၾကီး ဦးေဟာက္ဒိုစြမ္း က ႏိုင္ငံတကာမွာ ျငင္းဆိုထားတာလည္း ရွိပါတယ္။

ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးရဲ႔ ေျပာၾကားခ်က္ေတြဟာ ျမန္မာအစိုးရဲ႔ ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ တစ္ထပ္တည္းပဲလို႔လည္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးဌာနဘက္ကလည္း ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ဒီေျပာၾကားခ်က္ေတြဟာ တကယ့္ေျမျပင္အေျခအေနေတြနဲ႔ ကြဲလြဲေနတယ္လို႔ ရွမ္းျပည္ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔ တာ၀န္ခံ ဦးတင္ေမာင္တိုး က အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢသံအမတ္ႀကီးတို႔ ေျဖၾကားထားတာေတြနဲ႔ ေျမျပင္မွာ ျဖစ္ေနတာနဲ႔က တကယ္တလြဲစီျဖစ္ေနတာ၊ သူတို႔ရဲ႔ေျဖၾကားမႈေတြက စစ္တပ္ကို ကာဗာလုပ္ၿပီး ေရွ႔ေနလုပ္ျပီး ေျဖၾကားမႈေတြပဲလို႔ျမင္တယ္၊ စစ္တပ္ရဲ႔ စစ္ဆင္ေရးလာလုပ္ေဆာင္မႈေတြေၾကာင့္ တကယ္ထိခိုက္နစ္နာေနတဲ့ ျပည္သူေတြက တကယ္လည္းရွိေနပါတယ္"

ဒီအခ်က္အေပၚမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ AAPP အတြင္းေရးမွဴး ဦးတိတ္ႏိုင္ က အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

"ဒီလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက မရွိပါဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္လြဲတဲ့ကိစၥပဲ၊ ျမန္မာမွာ အထူးသျဖင့္ ဥပေဒနဲ႔ အလွမ္းေ၀းတဲ့ ေ၀းလံခါင္သီတဲ့ေဒသမ်ိဳးေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ပိုမ်ားတယ္၊ အခ်က္အလက္အမွန္ေတြကိုရဖို႔ ခက္ခဲတဲ့အေနအထားရွိတယ္၊ ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း ဒီထက္ဆိုးတာေတြရွိတယ္၊ ဒါကိုမရွိပါဘူးလို႔ ေျပာဖို႔ခက္တယ္၊ FFM ပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေလ၊ ဘယ္ေလာက္သက္ေသခံအေထာက္အထားေတြ ခိုင္လဲဆိုတာကို တဖက္ကျပဖို႔လိုသလို က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကပဲျဖစ္ျဖစ္ ေျပာေနတာကလည္း ေသေသ ခ်ာခ်ာေျမျပင္အေနအထားကို ဒီထက္ပိုျပီး ေလ့လာဖို႔လိုမယ္လို႔ထင္တယ္၊ မဟုတ္ပါဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ကို ဘယ္သတင္းအရင္းအျမစ္က ရတာလဲဆိုတာလည္း အေရးႀကီးတယ္၊ ဒီအစိုးရဆီမွာေရာ ဒီလိုျငင္းႏိုင္တဲ့ သက္ေသခံ အေထာက္အထားရွိရဲ႔လားဆိုတာလည္း မေသခ်ာပါဘူး"

ဦးတိတ္ႏိုင္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခ်က္အလက္ေကာက္ယူေန တဲ့အဖြဲ႔မွာ ပါ၀င္ေနသူတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ေျပာေရး ဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးယုလြင္ေအာင္ ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာရဲ႔ ေျပာဆိုခ်က္ေတြဟာ တစ္ဖက္သတ္စြပ္စြဲခ်က္ေတြသာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

"အေထာက္အထားတစ္ခုခုျပရင္ က်ေနာ္တို႔ကလည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီးေတာ့ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရး စတဲ့ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔က ေျပာေနတာပဲ၊ ေျပာရင္သူတို႔ကလည္း ဒါကိုစံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ျပီးေတာ့ အေရးယူေပးေနတာပဲ၊ ခုသူတို႔စြပ္စြဲေနတယ္ဆိုတဲ့ဟာေတြက သိပ္အေျခအျမစ္ကမရွိဘူးေလ၊ က်ေနာ္တို႔ဆီကို ေသခ်ာမေျပာႏိုင္ဘူးေလ၊ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာလည္း ဘဂၤါလီလက္နက္ကိုင္ေတြ ARSA ရဲ႔ အၾကမ္းဖက္ သမားေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြလည္း အမ်ားႀကီးဗ်၊ အဲဒါမ်ိဳးက် ဘယ္သူမွဘာမွမေျပာဘူးဗ်၊ အျပစ္ကင္းစင္တဲ့သူေတြကို လိုက္လုပ္ေနသလို ပံုေဖာ္ေနတာက်ေတာ့ မတရားဘူးလို႔ျမင္တာေပါ့ေနာ္၊ ကိုယ့္အစိုးရ ကိုယ့္တပ္အတြက္ ဘက္လိုက္ျပီးေျပာေနတာမဟုတ္ဘူးေနာ္၊ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာဆိုရင္ ဟိႏၵဴေတြ၊ ျမိဳေတြ၊ ခမီေတြကို သတ္ေနတာေလ၊ အဲဒါက်ဘယ္ႏိုင္ငံမွမေျပာဘူး၊ ျမိဳေလး ခမီေလး လူ ၃၀ ၄၀ ေလာက္ရွိတဲ့ရြာ ေလးကို ဘဂၤါလီ ၈၀၀၊ ၁၀၀၀ ေလာက္က ၀ိုင္းခ်တာက်ေတာ့ အင္အားအလြန္အကြ်ံသံုးတယ္လို႔ ဘယ္သူမွမေျပာဘူး၊ တပ္က၀င္ကူၿပီး ကာကြယ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အင္အားအလြန္အကြ်ံသံုးတယ္ဆိုတဲ့အခါ တစ္ဖက္သတ္စြပ္စြဲတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ခံစားရတာေပါ့"

ဥေရာပေကာင္စီအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးသံတမန္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈေတြအေပၚ ႀကိဳဆုိသလို၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး၊ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ လူမႈစီးပြား တိုးတက္ေရးတို႔အတြက္ ဆက္လက္ ပံ့ပိုးကူညီသြားမယ္လို႔လည္း ေကာင္စီရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖၚျပပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ႏိုင္ငံတကာဘက္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြ ေဆာင္ရြက္လာခဲ့ရင္ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚ ေရာက္ခါစ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ျပည္သူေတြအေပၚမွာ ၾကီးမားတဲ့သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္လာမွာကို ျပည္တြင္းမွာ စိုးရိမ္ေနၾကေပမယ့္ ဒီလိုအေရးယူမႈေတြ မထိေရာက္ႏုိင္ဘူးဆုိတဲ့ သံုးသပ္မႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္ရွင္။ ။
ကြန္မင့္မ်ား (1)
Share

Mr khin

Myanmar human rights commission is not free&independent which always defense military's genocide crime on Rohingya&Human rights violation on ethinic minorities including killed&raped innocent civillian.RFA should bring their statement by calling to interview for protecting military committed crime.

Dec 11, 2018 05:14 PM

ဆိုက္တခုလံုးသို႔