ျမန္မာ့အေရး ကုလပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခ်က္ မေအာင္ျမင္

2019-06-18
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres
ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres
.

ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရး ကုလသမဂၢရဲ့  မေအာင္ျမင္တဲ့ေဆာင္ရြက္ပံုစနစ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တာဝန္ရွိသူေတြကို အေရးယူဖို႔ Human Rights Watch နုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ Amnesty International အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႔ကလည္း ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ ညႇဥ္းပန္းနွိပ္စက္မႈေတြေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ လူနည္းစု တုိင္းရင္းသား သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢရဲ႕ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ မေအာင္မျမင္ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္ဆိုတဲ့ ကုလသမဂၢ အစီရင္ခံစာ တစ္ေစာင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာနုိင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres ရဲ့ တာဝန္ေပးခ်က္အရ ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ ဂြာတီမာလာသံအမတ္ႀကီးေဟာင္း Gert Rosenthal က စံုစမ္းစစ္ေဆးျပီး အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

အဲဒီအစီရင္ခံစာမွာ… ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ စစ္တပ္ရဲ့လုံျခံဳေရးရွင္းလင္းမႈ ေပၚေပါက္လာနုိင္တဲ့အေၾကာင္း ႀကိဳတင္သတိေပးခ်က္ေတြကို ကုလသမဂၢက မ်က္ကြယ္ျပဳခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အစီရင္ခံစာထဲမွာ ကုလသမဂၢလုပ္ငန္းေတြ မေအာင္မျမင္ျဖစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ တာဝန္ရွိသူေတြအျဖစ္ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေဖာ္ျပထားတာ မရွိတဲ့အေပၚ စိတ္ပ်က္မိေၾကာင္းနဲ႔ ၊ ဒီလိုမေအာင္ျမင္မႈအတြက္ ျမန္မာျပည္ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္အပါအဝင္ တာဝန္ရွိသူေတြကို အလုပ္ထုတ္သင့္တယ္လို႔ Human Rights Watch ရဲ့ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ Phil Robertson က ေျပာပါတယ္။

robertson-350

“ဒီအစီရင္ခံစာအရ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ ရာဇဝတ္ က်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အဓိက ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္တဲ့သူေတြ၊ ကုလသမဂၢ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးေအဂ်င္စီ UNDP ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆုိင္ရာ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္ မစၥ ေရနာတာ ေလာ့ခ္-ေဒဆာလီယင္ Renata Lok-Dessallien ကအစ စံုစမ္းေရးအဖြဲ႔မွာပါဝင္တဲ့ သူေတြကို အလုပ္ထုတ္သင့္တယ္၊ ကုလသမဂၢဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိစၥရဲ့ ထိခုိက္မႈဆိုးဝါးပံုကို အေသအခ်ာမေျပာခဲ့ဘူး၊ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres ကလည္း မေအာင္ျမင္တာကိုမသိဘဲ ေအာင္ျမင္သေယာင္ တင္ျပထားတာေတြကို မစစ္ေဆးဘဲ လက္မွတ္ထိုးေနတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကုလသမဂၢရဲ႕ေျဖရွင္းခ်က္ကို ျမန္မာျပည္သူေတြ သိရဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္”

ဒီအေတာအတြင္းမွာပဲ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ AI က ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ ညွင္းပန္းနွိပ္စက္မႈေတြေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ျမန္မာနုိင္ငံတြင္းက လူနည္းစုတုိင္းရင္းသား သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ အခြင့္အေရး ဆံုးရွံဳးေနရတာေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဒီကေန႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres ကလည္း မေအာင္ျမင္တာကို မသိဘဲ ေအာင္ျမင္သေယာင္ တင္ျပထားတာ ေတြကို မစစ္ေဆးဘဲ လက္မွတ္ ထိုးေနတယ္။
(Phil Robertson)

ဒီသက္ႀကီးရြယ္အုိေတြဟာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ေနထိုင္ခြင့္ မရၾကဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ AI အဖြဲ႔ရဲ့ ပဋိပကၡဆုိင္ရာအႀကီးတန္းအၾကံေပး Matthew Wells က…


“ ဒီအစီရင္ခံစာက ကခ်င္၊ ရွမ္းနဲ႔ ရခုိင္အျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္းက လူနည္းစုတိုင္းရင္းသား သက္ႀကီးရြယ္အို ၁၄၆ ေယာက္ ကိုေမးျမန္းျပီး ျပဳစုထားတာပါ။  ျမန္မာနုိင္ငံတြင္းက လူနည္းစု တုိင္းရင္းသားေတြဟာ စစ္တပ္ရဲ့အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒီသက္ႀကီးရြယ္အို အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ မၾကာေသးခင္က စစ္ဆင္ေရးေတြအတြင္း စစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ရက္စက္မႈေတြလိုမ်ိဳး  သူတို႔က ငယ္ရြယ္စဥ္ကတည္းက ခံစားခဲ့ရတာကို သိရပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီလုိရက္စက္မႈေတြကုိ ျမန္မာစစ္တပ္က ကာလရွည္ၾကာ က်င့္သံုးေနတာေတြကို ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ ရက္စက္မႈ က်ဴးလြန္ခံသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈ လိုအပ္ေနပါတယ္္”

AI အဖြဲ႔ရဲ့ ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက  အခုလို တံု႔ျပန္ပါတယ္။

zawmintun-350
“အဲဒီအခ်ိန္မွာဆုိရင္ က်ေနာ္ထင္တာ ၁၉၇၅ - ၈ဝ ေလာက္အထိ သံလြင္ျမစ္အေရွ႕ဘက္ျခမ္းေပါ့၊ အမ်ားအားျဖင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ ဘက္ကလူေတြက ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဆိုတာ ျမင္ဘူးမယ္ မထင္ဘူး။ ဗကပ လႊမ္းမိုးတဲ့နယ္ေျမ ဆိုေတာ့ ဗကပပဲ သူတို႔ျမင္ဘူးလိမ့္မယ္။ စစ္ဆင္ေရး လုပ္တဲ့အခါမွာေတာ့လည္း ရွိပါလိမ့္မယ္။ နယ္ေျမခံျပည္သူ အမ်ားအားျဖင့္ ထိခိုက္တာမ်ိဳး ရွိေကာင္းရွိလိမ့္မယ္။ ဘယ္လုိဘဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔မျမင္ဖူးတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ ဝင္လာတဲ့အခါ ေၾကာက္လန္႔တာမ်ိဳး ရွိေကာင္းရွိမယ္၊ ဒါလည္း ျဖစ္ေနက်ပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ ပထမဦးဆံုး ေျပာခ်င္တာက ဒီအစီရင္ခံစာ ဘယ္ေလာက္ကစတင္ျပီး ဘယ္သူေတြကို စစ္တမ္းေကာက္ျပီး ေရးထားမွန္း မသိတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ တဖက္သက္မေျပာခ်င္ဘူး၊ တဖက္သတ္ ျငင္းစရာလည္း မရွိဘူး၊  ျငင္းခ်က္ထုတ္စရာလည္း အေၾကာင္းမရွိပါဘူး”

AI အဖြဲ႔ရဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ကာလရွည္ၾကာ ဒုကၡခံစားခဲ့ၾကရတဲ့ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ အလံုအေလာက္ မရတာေတြကိုလည္း ေထာက္ျပထားပါတယ္။ သူတို႔ေတြအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြနဲ႔ အေထာက္အပံ့ေတြ ေပးဖို႔အျပင္  အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔ေတြကို ခြင့္ျပဳဖို႔လည္း AI အဖြဲ႔က ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

(RFA ဝိုင္းေတာ္သူ မခင္ခင္အိ စုစည္းတင္ျပသည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔