བོད་དེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཕྱིར་རྨང་གཞི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཡུལ་དུ་སྤྱོད་བཞིན་པ།
བོད་དེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གིས་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་རྨང་གཞིའི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཡུལ་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རྒྱལ་སྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་སྙན་ཐོ་བཏོན་པའི་ནང་ཐེར་འདོན་བྱས་འདུག
དེ་ཡང་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་སྙན་ཐོ་འདོན་སྤེལ་གནང་མཁན་རྒྱལ་སྲུང་ཉམས་ཞིབ་བསྟི་གནས་ Centre for Advance Defense Studies (C4ADS) ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་པ་བགྲེས་པ་མི་ཤེལ་ཀོན་ཌི་ (Mishel Kondi) ལགས་ཀྱིས། ཡར་ཐོན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་མང་དག་ཅིག་བོད་ནང་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བཞིན་པ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། ལྷག་པར་རིགས་རྫས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།
རྒྱ་གཞུང་གི་གན་རྒྱ་ཡིག་ཆ་ནས་ལྟ་སྲུང་གི་ལས་དོན་ཐད་ཉམས་ཞིབ།
ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ C4ADS ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྲུང་ཉམས་ཞིབ་བསྟི་གནས་ཁང་གིས་བོད་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ། ནང་སོག ཧོང་ཀོང་། རྒྱ་ནག་བཅས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལྟ་སྲུང་གི་འཕྲུལ་རིག་ལག་རྩག་ཉོ་ཚོང་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གན་རྒྱ་ཡིག་ཆ་ཁག་འབུམ་ ༧ ཙམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་དཔྱད་ཞིབ་ཞུས་པའི་སྙན་ཐོ་གསར་པ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་དང་། ཆོས་ལུགས། དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་རུ་ཁག་བཅས་གཙོ་བོ་རྒྱ་གཞུང་གིས་“དུག་ལྔ་“ སྟེ་ཁ་བྲང་རིང་ལུགས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་བོད་རང་བཙན་དང་། ཡུ་གུར་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ། ཐའེ་ཝན་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ། ཕ་ལུང་སྒོང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་བཞེས་པ། རྒྱ་རིགས་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་ལས་འགུལ་བའི་ཐོག་གཙོ་བོར་དམིགས་ཡོད་པ་ཐེར་འདོན་བྱས་འདུག
C4ADS ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༦ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་གན་རྒྱ་ ༤༡,༠༠༠ (བཞི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་) ལྷག་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྲུང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ཚོད་འཇལ། སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན། གྲོང་ཁྱེར་ནང་སྟངས་འཛིན་དང་ལྟ་ཞིབ་སོགས་ལྟ་སྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ནང་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་ཚོང་སྒྱུར་དང་བཀོལ་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གནད་གཉིས་གསལ་བ་དང་དེ་ལས་མང་བ་འདུས་པའི་གན་རྒྱ་ ༤༣༨ ཡོད་པ་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དེའི་ཁྲོད་ངོས་འཛིན་བྱུང་འདུག
བོད་ནི་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་བཀོལ་སྤྱོད་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ།
དེ་བཞིན་ད་དུང་། བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཡུལ་གྱི་གཞི་རིམ་གྱི་ས་ཚིགས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཡོད་པ་དང་། འཕྲུལ་ཆས་ཡར་ཐོན་བཀོལ་ཏེ་དམག་དོན་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ནས་ ༢༠༡༦ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཁྲན་ཆུའན་གྷོའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་གྲོང་བརྡལ་ཁག་ཏུ་དམངས་ཕན་རྒྱང་བསྐྱོད་ཅེས་ཉེན་རྟོག་ས་ཚིགས་ ༦༠༠ ལྷག་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བོད་མིའི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་འཆར་ཅན་ལྟ་སྲུང་གི་ལས་དོན་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མིའི་རིགས་རྫས་དང་། ལུས་པའི་བཟོ་དབྱིབས། ཁ་པར་གྱི་བརྡ་ཐག པར་ཆས་བརྒྱུད་མི་མང་གི་འགུལ་བསྐྱོད་ལ་ལྟ་སྲུང་བྱེད་སྲོལ་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ལ། བྱ་ཐབས་འདི་ཕྱིས་སུ་ཤིན་ཅང་ནང་དུའང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།་
བོད་ནང་ནས་ཉེ་ལམ་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པར་གཞིགས་ན། བོད་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་རེ་ཁེ་ས་ཁུལ་དུ་དགོན་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་དོ་དམ་ལྟ་སྲུང་ནན་དུ་བཏང་སྟེ་ཉེན་རྟོག་པ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་མེད་པ་ཞིག་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་གིས་འདི་ག་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད་ལ། དགོན་པའི་གནས་ཚུལ་དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་དགོན་གྲོང་མི་མང་ལ་ཁ་གསལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གི་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།
རྒྱ་གར་གྱི་དམག་དོན་འགོ་དཔོན་ཟུར་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐད་ཉམས་ཞིབ་པ་ཨན་ཤུ་མན་ ན་རངྒ་ (Anshuman Narang) ལགས་ཀྱིས། མི་ཚང་མར་ལྟ་སྲུང་བྱས་ཏེ། བྱིས་པ་དང་ཡང་ན་མི་རྒན་གྲས་སུ་རུང་གྲངས་རྩིས་ཀྱི་ཐོ་གཞུང་དུ་ཚུད་ཡོད། དགོན་པ་ཁག་ཏུ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་བརྒྱུད་གྲྭ་བཙུན་ཐོག་ཡོངས་སུ་ལྟ་སྲུང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བརྗོད་བྱུང་།
སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་གནང་མཁན་ཚོས་དོ་སྣང་དགོས་པའི་གནད་དོན།
བོད་ནང་དུ་རིགས་རྫས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་མཉམ་ལས་བྱེད་མཁན་ཨ་རིའི་སྦོསི་ཊོན་དུ་ཡོད་པའི་ཐར་མ་ཧྥི་ཤར་ཚན་རྩལ་སྡེ་ཚན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། རིགས་རྫས་བསྡུ་རབ་དང་ངོ་རྟགས་ལྟ་སྲུང་གི་འཕྲུལ་ཆས་མཁོ་འདོན་བྱེད་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཁེ་གཉེར་ལས་ཁང་ཁག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་ཞིང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་ནས་ཀྱང་ཚོང་གཉེར་ཁང་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐུལ་མ་བྱེད་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ད་བར་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་མང་པོས། བོད་ནང་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བའི་ལས་དོན་ཁག་གི་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གི་ཁེ་གཉེར་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་མཉམ་ལས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། རིགས་རྫས་བསྡུ་རུབ་དང་། ངོ་རྟགས་ཞིབ་འཇུག ལྟ་སྲུང་གི་ལས་དོན་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་ཁྲོམ་རྭའི་ནང་ནས་མཉམ་ལས་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་བྱེད་མཁན་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་བྱ་ཐབས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་པ་འདིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཐེབས་ཐོག་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱུ་རྒྱུ་འདི་གལ་འགངས་ཆེན་པོར་གྱུར་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།
ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་འབྲེལ་བ་དང་གནས་ཚུལ་བརྗོད་པའི་རང་དབང་།
བོད་ནང་ནས་བོད་མི་ཚོས་ཁ་པར་བརྒྱུད་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ནང་མི་དང་གཉེན་སྤུན་ཚོར་སྐད་ཆ་གཤོད་སྐབས་ཚོར་རྣོ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་སྐད་ཆ་གཤོད་རྒྱུར་འཛིན་བཟུང་དོ་དམ་བྱས་པར་དྭོགས་ཏེ་རང་འཚམས་ཀྱིས་དྭོགས་ཟོན་བྱས་དགོས་འཁེལ་གྱི་ཡོད་ཅིང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐད་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་དང་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་བོད་འདི་ཆེད་མངགས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ལ་བརྩི་སྲུང་དགོས་པ་དང་། གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་མཐུན་པའི་སྐད་ཆ་གཤོད་དགོས་པ་བཟོས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་ལྟ་ཚུལ་མ་གཏོགས་གཤོད་མི་ཆོག་པ་བཟོས་ཏེ། དབང་ཆ་གཅིག་བཏུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སྟངས་འཛིན་གྱི་ལས་དོན་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་བརྒལ་ཚེ་སློབ་གསོ་དང་བཙོན་འཇུག་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།
C4ADS ཞེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས། ༢༠༡༩ ལོའི་ཟླ་ ༡ ནས་ ༢༠༢༥ ལོའི་ཟླ་ ༦ བར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་གན་རྒྱ་ ༤༡,༠༠༠ ལྷག་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཡོད།
ཞིབ་འཇུག་པས། “ཞི་བདེ་དང་བདེ་འཇགས། སྤྱི་ཚོགས་ཡིད་ཆེས། སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན། གྲོང་ཁྱེར་སྟངས་འཛིན། ལྟ་སྲུང་སོགས་ལྟ་ཞིབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གནད་གཉིས་དང་དེ་ལས་མང་བ་འདུས་པའི་གན་རྒྱ་ ༤༣༨ ཡོད་པ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། བོད་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འཕྲིན་ལམ་ལས་ཁུངས་དང་ཁེ་གཉེར་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ནས་བཟུང་ལོ་ལྟར་ལྟ་སྲུང་འཕྲུལ་རིག་མ་ལག་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། གན་རྒྱ་ ༤༢ ནི་ China Mobile, China Telecom and China Unicom སྡེ་ཚན་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་ནི་ཧོང་ཀོང་དང་ས་ཁུལ་གཞན་ཁག་ཅིག་དང་མི་འདྲ་བར་ཁ་པར་དང་འཕྲིན་གཏོང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་གིས་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
དེའི་ཁོངས་དོ་སྣང་བྱེད་གཞིའི་གན་རྒྱ་གཅིག་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྤྱི་བདེ་བདེ་འཇགས་ཚན་པ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་མཚོན་ན་ (Changchun Bokun Biotechnology) སྐྱེ་དངོས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་རིགས་རྫས་ཀྱི་གྲངས་མཛོད་ཀྱི་ལས་གཞིའི་དངོས་པོ་དང་ཞབས་ཞུ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་ཤོག་སྒོར་ས་ཡ་ ༡༠ ལ་ཉེ་བའི་གན་རྒྱ་ཐོབ་སྟེ་རིགས་རྫས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གྲངས་མཛོད་རྣམས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད་འདུག
རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན།
བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ཉིན་ལྟར་ལྟ་སྲུང་འོག་གི་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོའི་འོག་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་འཁོད་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་གཉེན་སྤུན་ཚོར་རྒྱ་ནག་གི་བརྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་གྱི་བྱ་འགུལ་དང་དམིགས་འབེན་དུ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་མི་ཤེལ་ཀོན་ཌི་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་བྱུང་།
ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་མ་ཡ་ཝང་ལགས་ཀྱིས། ལོ་མང་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྙོབས་ཤུགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་དབང་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་སྲ་བརྟན་བྱེད་པར་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེར་ཚོད་འཛིན་དང་བསླུ་བྲིད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་གནད་དུ་རྩིས་འབྲས་སུ། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་སྐྲག་སྣང་མེད་པར་རང་གི་བསམ་ཚུལ་སྟོན་རྒྱུ་དཀའ་ལས་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།
ཁོང་གིས་ད་དུང་། བོད་མི་མང་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་ནང་མིར་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་ཐེབས་སྲིད་མིན་ཐད་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་སུ་གྱར་ཤིང་། ཁོང་ཚོས་སྐད་འབོད་སོགས་མངོན་གསལ་བྱེད་སྐབས་སུ་སྐྲག་སྣང་དང་གནོད་འཚེ་འབྱུང་སྲིད་མིན་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་མཐོང་བ་ལྟར་ན། ཁོང་ཚོར་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་པ་དེར་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་མི་མང་པོས་བློ་སྤོབས་ཆེན་པོས་སྐད་འབོད་ལ་ཞུགས་ཤིང་། ཡུ་གུར་བ་དང་། ཧོང་ཀོང་གི་མི་དམངས། རྒྱ་ནག་སྐམ་སའི་རྒྱ་རིགས་སོགས་མང་པོས་རང་གི་སྐད་སྒྲ་ངེས་པར་དུ་ཐོས་ཐུབ་པར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།