བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་ཚབས་ཆེའི་ཆུ་ལོག་དང་འདམ་རུད་ཀྱི་འབྱུང་རྐྱེན་ནི་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་རྟགས་ཚན་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་འབྲེལ་ཡོད་ཁྱད་ལས་པས་གསུངས་བྱུང་།
ཚབས་ཆེའི་ཆུ་ལོག་གི་འབྱུང་རྐྱེན།
བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་ས་མཚམས་སུ་ཕྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཚབས་ཆེའི་འདམ་རུད་བྱུང་སྟེ་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་དང་། སྟོང་འཚོ་བརྒལ་བ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་ཚབས་ཆེའི་ཆུ་ལོག་དང་འདམ་རུད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་ནི་རྟགས་མཚན་ལ་གཞིགས་ན། བྲག་དང་འཁྱགས་རྡོ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཉིལ་བར་བརྟེན་ནས་བྱུང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། འཁྱགས་རྡོ་ཆེན་པོ་ཉིལ་བའི་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བའི་གངས་རུད་བྱུང་པ་ཞེས་མིང་ཚིག་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནེ་དྷར་ལེནཌི་ནང་Utrecht གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་ས་ཁམས་དངོས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ནང་འབུམ་རམས་པའི་ཉམས་ཞིབ་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་སྔ་ལོ་བརྒྱད་རིང་བལ་ཡུལ་ནང་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ་གྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉམས་ཞིབ་པ་ཤར་པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་བྱུང་། ཁོང་གིས་ད་དུང་། འདི་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གཙང་པོར་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་བྲག་རྡོ་དང་འཁྱགས་པ་ཉིལ་ཏེ་ཆུ་རྒྱུན་དུ་ཟགས་ཏེ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ཆུས་འདེད་པའི་ས་དང་རྡོ་མང་པོ་ཞིག་ཡུལ་གཤོངས་སུ་འཁྱེར་ཡོད་བ་འདི་གསལ་པོ་མངོན་རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བྱུང་།
འབྱུང་རྐྱེན་ནི་བྲག་རྡོ་དང་འཁྱགས་རོམ་རྡིབ་སྐྱོན་ཡིན་པ་དབྱེ་ཞིབ་གནང་པ།
བལ་ཡུལ་གྱི་རི་བོའི་འཁྱགས་ཁམས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་རྒྱལ་སྤྱི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ (ICIMOD) ཡི་འཁྱགས་ཁམས་དོ་དམ་ཆེད་ལས་པ་རྒན་པ་མོཧ་མདྷ་ཕ་རུཁ་ཨ་ཛམ་ Mohd Farooq Azam གྱིས། “ད་རེས་ཀྱི་གློ་བུར་ཆུ་ལོག་དེ་ནི་བྲག་རྡོ་དང་འཁྱགས་རོམ་གྱི་རྡིབ་སྐྱོན་ (rock-ice avalanche) ཞིག་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆགས་པ་རེད།”ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།ཁོང་གིས་ད་དུང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ གི་དོན་རྐྱེན་འདིའི་རྗེས་སུ་ད་དུང་ཡང་ཆུ་ལོག་གི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་གནང་གི་འདུག དེ་ཡང་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་གསུངས་དོན་དུ། “འདི་ལྟ་བུའི་གནོད་འཚེ་བྱུང་རྗེས། ཆུ་རོང་གི་གྱང་རྡོ་ཆུས་བཤལ་བའི་ས་ཆ་ནས་ས་རྡིབ་ཡང་ཡང་བྱུང་སྲིད། ས་རྡོའི་རྒྱུན་འབབ་ཀྱིས་ཆུ་བོའི་ནང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆུ་རགས་ཤིག་ཆགས་པའང་བྱུང་ཡོད་པས། གློ་བུར་དུ་ཡང་བསྐྱར་ཆུ་ལོག་གཉིས་པ་ཞིག་བྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་དམ།
མོཧ་མདྷ་ཕ་རུཁ་ཨ་ཛམ་ལགས་ཀྱིས་ད་དུང་། “ད་རེས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་འདི་ནི་རི་བྲག་གི་རྨང་རྡོ་རྡིབ་པ་ (bedrock failure) ཡི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་རེད། དེས་རྡོ་ཆེན་རྣམས་དང་འཁྱགས་རོམ་གྱི་མཇུག་མཐའི་ཆ་ཤས་ཤིག་མཉམ་དུ་མར་ལྷུང་དུ་བཅུག་པ་རེད། དེར་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གིས་ཇི་ལྟར་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོས་ཡོད་མེད་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་ཚ་དྲོད་འཕར་བའི་རྐྱེན་གྱི་འཁྱགས་རོམ་དང་རི་ངོས་རྣམས་བརྟན་པོ་མེད་པར་གྱུར་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གིས་ད་རེས་ཀྱི་གནོད་འཚེར་ཐད་ཀར་རམ་ཡང་ན་ཐད་ཀར་མ་ཡིན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཞིག་བཟོས་ཡོད་སྲིད།”ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།
བལ་ཡུལ་ར་སུ་བ་དགེ་རྒྱས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་བོད་མི་གཅིག་ཆུས་འཁྱེར་པ་དང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གར་སོང་མེད་པར་གྱུར་འདུག
ས་མཚམས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཊི་མུ་རེ་(Timure) ས་ཁུལ་དུ་བོད་རིགས་དུད་ཚང་ལྔའི་ཁང་པ་དང་རྒྱུ་ནོར་ཆུས་འཁྱེར་བ་དང་། དུད་ཚང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་ཁག་ཅིག་དང་ད་དུང་འབྲེལ་བ་ཐུབ་མེད་པར་གནས་ཡོད་འདུག་ལ། དུད་ཚང་གཞན་གསུམ་གྱི་མི་རྣམས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་རི་སྒང་དུ་བྲོས་ཏེ་སྲོག་ཉེན་ལས་ཐར་ཡོད་པའི་སྐོར་བལ་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གིས་གསལ་བཤད་གནང་པ་ཞིག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ལག་ཐོབ་བྱུང་པའི་ནང་གསལ་འདུག
དེ་བཞིན་ར་སུ་བའི་དགེ་རྒྱས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཁང་པ་ ༡༡ དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་ཁུལ་ཆུས་བསྣུབས་ཏེ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་ཕོག་ཡོད་པ་དང་། གཞིས་ཆགས་དེའི་མི་ཁག་ཅིག་གི་གནས་སྟངས་ད་དུང་ཁ་གསལ་མེད་པར་གནས་འདུག་ལ། ས་གནས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བལ་ཡུལ་ནང་གི་བོད་མི་ཞིག་གིས་ས་གནས་སུ་གློག་དང་ལམ་ཆད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཁ་པར་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་བརྗོད་བྱུང་།
སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་ཤ་ལྦ་ར་གསུམ་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ཁྱབ་ཁོངས། ཤབ་རུ་གཞིས་ཆགས་དང་། ཉེ་འགྲམ་ཤབ་རུ་ཁྲོམ། སྐྱིད་གྲོང་ས་མཚམས་ཀྲི་མུ་རེ་སོགས་སུ་ཐེངས་འདིར་ཚབས་ཆེའི་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་ཐེབས་ཚད་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་དང་སྦྲགས། ཁུལ་དེའི་བོད་མི་ཁ་འཐོར་འདུ་གནས་ལྔ་སྟེ། ༡། ར་སུ་བ་དགེ་རྒྱས་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ ༡༡ ཆ་ཚང་ཆུས་བསྣུབས་ཏེ། དེར་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་རྒན་རྒོན་གཉིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དང་། ཤབ་རུ་ཁྲོམ་ཆ་ཚང་ཆུས་འཁྱེར་ཏེ་དེར་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཁང་ཁྱིམ་ ༢ ལས་གཅིག་ནས་མི་ ༡ འདས་གྲོངས་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གཞན་དེ་ནས་མི་གྲངས་ ༣ གར་སོང་ཆ་མེད། ༢) ཏི་མུ་རེ་ས་གནས་སུ་བོད་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ ༢ ལ་མི་གྲངས་ ༦ ཡོད་པ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་འདུག ༣) ཐང་པོ་ཆེ་དང་། ༤) ཁང་ཅིམ། ༥) བི་རི་ཐིམ་བཅས་ས་ཁག་གསུམ་དུ་ཁྱིམ་ཚང་ ༦ ཡོད་པ་དེ་དག་ས་མཐོ་སར་ཆགས་ཡོད་པས་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་མེད་པ་གསུངས་སོང་། མ་ཟད་ཁོང་གིས་འདི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་བོད་མི་ ༦ བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་མྱུར་སྐྱོབ་ཐུབ་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། བོད་མི་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཁོངས་ནས་གསུམ་བལ་ཡུལ་འཕགས་ཤིང་ས་གནས་སུ་ཕྱིར་ལོག་ཟིན་ཡོད་པ་དང་། གཞན་གསུམ་པོ་དེ་རིང་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་པའི་ཚོད་དཔག་གནང་གི་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།ར་སུ་ཝ་ཁུལ་དུ་བོད་མིའི་གནས་ཡུལ་དུ་ཁྱིམ་ཚང་ ༢༠ ཙམ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་བལ་ཡུལ་ནང་གི་བོད་མིའི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་དང་། ས་གནས་གནོད་ཐེབས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
བོད་ནང་རྐྱེན་འདས་དང་གར་སོང་མེད་པར་གྱུར་བའི་བོད་མི།
རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་གྱིས་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་མི་ ༥ རྐྱེན་འདས་དང་། ༥༥༨ གར་སོང་མེད་པར་གྱུར་ཡོད་པ་བསྒྲགས་འདུག འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ཡོང་ཁུངས་ཤིག་གིས་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་བོད་མི་ ༡༢ རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་པ་དང་། ཁང་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་བྱུང་ཡང་། ད་ཆ་འདི་ནས་ཐད་ཀར་ར་སྤྲོད་ཐུབ་མ་བྱུང་པས་མུ་མཐུད་རྩད་གཅོད་ཞུ་མུས་ཡིན།
སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པས། རྒྱ་ཁྱབ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་གསལ་བསྒྲཊ་ལས་ལྷག་པའི་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་རྒྱུ་མི་འདུག
སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ནི་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་གནས་ཤིང་། བོད་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་སྐྱོད་པའི་སྐམ་སའི་ལམ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གནོད་འཚེ་བྱུང་པའི་སྐབས་སུ། ས་གནས་ཀྱི་གྲོང་མི་ཕུད། ད་དུང་འགག་སྒོའི་ལས་བྱེད་མི་སྣ་དང་། དོས་པོ་སྐྱེལ་མཁན། ཨར་ལས་བྱེད་མཁན། ཚོང་པ། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་སྐོར་བ་བཅས་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་མི་སྣ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མེད། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་མེ་གསོད་རུ་ཁག་དང་། ཨར་ལས་མྱུར་སྐྱོབ། དམག་དཔུང་བཅས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་དུ་མངགས་གཏོང་བྱས་ནས་འཚོལ་ཞིབ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་འདུག
ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་རྒྱ་སྐད་ཚན་པའི་གསར་འགོད་པས་ཚེས་ ༢༧ གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་༢ དང་སྐར་མ་༣༠ ཐོག་ སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གཞུང་ལས་ཁང་ལ་ཁ་པར་བཏང་སྐབས། ཁ་པར་ལེན་མཁན་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་ཅིག་གིས། རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གཞུང་ལས་ཁང་ནས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་ཀར་ཤེས་རྟོགས་མེད། མིག་སྔའི་ཆར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་འདི་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀོད་འདོམས་ཁང་ནས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ད་དུང་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཐོག་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གཞི་བཟུང་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་།
གསར་འགོད་པ། ད་ལྟ་གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་གང་ཡོད་དམ།
ལས་བྱེད། ད་ལྟའི་ཆར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ནི་དེ་རིང་ཞོགས་པར་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དེ་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོའི་འདི་ནས་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཚང་མ་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀོད་འདོམས་ཁང་ནས་གཅིག་གྱུར་ངང་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞི་བཞག་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
གསར་འགོད་པ། གོ་ཐོས་ལ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཀྲང་གོ་ཆིང་ས་གནས་སུ་འབྱོར་ཟིན་ཡོད་ས་རེད།
ལས་བྱེད། ད་ལྟ་རྫོང་གྲོང་ལ་འབྱོར་མི་འདུག མགྱོགས་པོ་འབྱོར་གྱི་ཡོད་ས་རེད། རྫོང་གྲོང་ནས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་ས་གནས་བར་ད་དུང་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་འགོར་གྱི་རེད། ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་ལམ་ཐག་རེད།
གསར་འགོད་པ། ད་ལྟ་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོར་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཚད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ།
ལས་བྱེད། དེ་གསལ་པོ་ཤེས་མ་སོང་། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོ་ད་ལྟ་ས་གནས་རང་ལ་སླེབས་མེད། ང་ཚོས་ཀྱང་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་བཞིན་ཡོད། དེ་རིང་གི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞི་འཛིན་གྱི་ཡོད།
གསར་འགོད་པ། རྫོང་ནང་ད་ལྟ་ལས་ཀ་གཙོ་བོ་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ།
ལས་བྱེད། གཙོ་བོ་གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་ནང་མི་ཚོར་སེམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད།
གསར་འགོད་པ། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་མི་སྣའི་ནང་མི་མང་ཆེ་བ་བོད་རིགས་རེད་དམ།
ལས་བྱེད། བོད་རིགས་ཀྱང་ཡོད། རྒྱ་རིགས་ཀྱང་ཡོད། ཧ་ལམ་འདྲ་པོ་རེད། གཉིས་ཀ་ཡོད་རེད།
བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་གནས་སྟངས།
ཟླ་༨ ཚེས་༢༦ ཉིན་བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་བྱུང་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་ཉུང་མཐར་མི་༥༧༩ དང་བོད་དུ་མི་༥ རྐྱེན་ལམ་དུ་ཤོར་ཡོད། ཚེས་༢༨ བར་བལ་ཡུལ་དུ་མི་༡༩༢༤ གར་སོང་ཆ་མེད་དང་། སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་དུ་མི་༥༥༨ གར་སོང་ཆ་མེད་ཡིན་པའི་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་༢༦༠ ཚུད་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པས་མི་༩༠,༠༠༠ ལྷག་ལ་གནོད་འཚེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པར་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་སྐོར་རོལ་ཌར་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་བརྗོད་འདུག
འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་འདིས་གྲོང་གསེབ་དང་གློག་ཁང་། ལམ་དང་ཟམ་པ་སོགས་མང་པོ་གཏོར་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཌུ་དང་ལྷ་ས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གཙོ་བོ་འདི་ཡང་ཆད་ཡོད་འདུག་ལ། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་མིའི་ཁྲོད་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཉུང་མཐར་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་མང་པོ་ཞིག་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོར་གནས་མཇལ་དུ་སྐྱོད་རེད་འདུག
འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་བྱུང་པའི་རྗེས་རི་ཁུལ་དུ་ཆུ་མཚོ་གཉིས་ཆགས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་གི་ཆུ་ལུས་ཡོད་པས། ཚེས་༢༨ ཉིན་བལ་ཡུལ་དང་བོད་ནང་གི་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་ཞིག་གནས་སྐབས་ཤིག་རིང་མཚམས་བཞག་དགོས་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང་། ཉེན་ཁ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་སླར་གསོ་བྱས་འདུག འོན་ཀྱང་ཆུ་མཚོ་གཞན་དེའི་ཆུ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། བསྐྱར་དུ་གནོད་འཚེ་ཡོང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་འདུག
བལ་ཡུལ་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་རུ་ཁག་གིས་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུ་བཏང་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་མི་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལམ་ཆད་པའི་ས་ཁུལ་དུ་ཛ་དྲག་མཁོ་ཆས་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། བོད་ཕྱོགས་སུ་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ལམ་གཙོ་བོ་ཁག་ཆད་པར་བརྟེན་གནོད་འཚེ་ཆེ་ཤོས་ཕོག་ཡུལ་དུ་ད་དུང་ཡང་སླེབས་ཐུབ་མེད་པ་རེད་འདུག
དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་ཐོག་རོགས་སྐྱོར་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་གནང་ཟིན་འདུག་ལ། མུ་མཐུད་རོགས་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་གསུངས་འདུག